Đứa trẻ chết đuối

- “Sáng qua em cháu đã nhịn ăn, nhường cho cháu bát cơm nguội cuối cùng, nên mới đuối sức…”

Con bé con mới mười hai tuổi nghèo đói, rách rưới, mặt mũi nhem nhuốc vừa khóc sướt mướt, vừa kể lể trước cái xác thằng em trai mới mười tuổi vừa được vớt lên từ sông lên, chỉ mặc có cái quần đùi cộc, vá chằng vá đụp, mặt mũi xám ngoét vì ngâm dưới sông đã hơn mười tiếng đồng hồ. Con bé lem luốc nắm chặt lấy tay em như không muốn rời ra nữa.

Chị em con bé này thì ở xóm ven sông ai còn lạ gì. Mẹ bị liệt, bố bỏ mẹ con nó đi từ đó. Thế là chị em nó trở thành nguồn sống chính của gia đình.

Chúng nó tuy gày bé nhưng là dân bơi lặn chuyên nghiệp. Không thế thì làm sao mà sống được, làm sao mà tồn tại được với cái nghề mò bắt cua cá ven sông này? Cứ sáng sớm chị em rủ nhau ra bãi sông lặn ngụp, mò vớt những con vật nhỏ bé gần bờ. Trưa mang ra chợ đổi lấy mấy lẻ gạo, củ khoai, củ sắn về nấu nướng cho mẹ và chị em sống qua ngày.

Mấy hôm nay có đội cầu về thi công một cái cầu dài, cầu Đọ Xá qua sông Đáy. Họ mang về một cái phao vuông rất to, mỗi chiều phải hơn chục mét, để các bác thợ cầu đưa vật liệu ra giữa sông làm việc, chiều tối lại kéo vào bờ để neo lại. Các bác thợ gọi đó là cái pông-tông(1).

Có lẽ vì thế những con vật nhỏ bé như tôm, cua cũng dùng gầm pông-tông làm nơi trú ngụ, ở đấy mát hơn, nước tĩnh hơn. Cũng từ hôm đó cứ sáng sớm hai chị em lặn mò quanh mép phao thì bắt được nhiều tôm, cá hơn nơi khác.

Thằng cu con nghĩ là nếu lặn hẳn vào sâu dưới gầm phao thì sẽ còn kiếm được nhiều cua, cá hơn. Quả nhiên đúng là như thế.

Nhưng có lẽ hơi lặn cuối cùng cậu ta đã đuối sức vì mệt, vì phải nhịn bữa sáng cho chị, nên nó đã mất phương hướng. Đến khi đuối sức phải tìm lên để lấy hơi thì lại mò vào giữa lòng phao, chứ không ra được mép phao như dự định. Lại bởi vì cái đáy pông-tông quá rộng, nên thằng bé mới hết hơi đành chìm xuống đáy nước. 

Tất cả những người chứng kiến không ai cầm được nước mắt. Nhiều người đã tự nguyện bỏ ra ít tiền để quyên góp giúp cho cháu nhỏ. Có người còn đề nghị đội cầu phải lo tang ma cho thằng bé và một khoản trợ cấp cho gia đình nó nữa.

Ông Đội trưởng đội thi công cầu đầu tiên không chịu, nói là chẳng có trách nhiệm gì mà phải làm thế! Ông có làm gì để cháu bé chết đuối đâu?

Nhưng khi có một bác già trong đội cầu nói là nếu như không có đội cầu đến thi công tại khúc sông này, không neo cái pông-tông đáy rộng trên một trăm mét vuông cạnh bờ này, thì làm sao lại xảy ra cái chết thương tâm cho cháu bé? 

Nếu như có một người hiểu biết, làm đơn khiếu nại lên các cấp, thì lúc bấy giờ có muốn trợ cấp làm phúc cũng không kịp nữa rồi!

Ông đội trưởng hỏi lại với giọng gay gắt:

- Tôi neo pông-tông để thi công cầu chứ có neo để chơi ở đây đâu mà bắt bẻ tôi?

- Tất cả các đơn vị thi công đều phải thông báo cho địa phương sở tại về cách đặt thiết bị của mình và phải có các hàng rào bảo hộ ngăn để mọi người không bị tai nạn do cách thi công và những thiết bị của mình gây ra.

Thí dụ đào một hố thi công giữa đường đang có xe lưu thông thì ngoài thông báo, phải thắp đèn báo hiệu, phải có hàng rào để ngăn người và xe cộ lưu thông qua đó không sa xuống hố. Nếu vì cái hố đào lên để thi công đó gây ra tai nạn cho người và xe cộ, thì đơn vị thi công sẽ phải chịu trách nhiệm. Cũng xin nói với ông là không ai đào hố giữa đường để chơi cả.

- Ở cả vùng này làm gì có ai biết để khiếu nại như ông nói?

- Nếu địa phương không có ai biết để khiếu nại, thì tôi sẽ là người làm đơn đó!

- Ông dám à? Ông không sợ tôi đuổi việc sao? Ông đội trưởng nổi nóng nói to.

- Tôi sợ mất việc, nhưng tôi vẫn phải làm!

- Ông có bị chập cheng không thế?

- Tôi mong tất cả những con người còn chút lương tri đều chập cheng như thế! Tôi xin hỏi ông một câu.

- Ông hỏi đi.

- Chắc ông cũng có con. Nếu ai đó gây ra tai nạn làm con ông chết, ông sẽ bỏ qua chứ?

- Tôi sẽ móc mắt nó ra!

- Thế thì ở đây đã có ai nói là sẽ móc mắt ông chưa?

- Tôi thách cụ đứa nào dám dọa dẫm tôi!

- Ông suy nghĩ và ăn ở như thế thì nó không chỉ dọa đâu, mà nó sẽ móc thật đấy!

Hà Nội, 2015.

(1)   Pông-tông: ponton: từ Mỹ: phao, cầu phao – từ Pháp: ụ nổi, bến nổi