tháng 12 10, 2024
%2024.jpg)
NHÂN QUẢ - Truyện ngắn
Trước đây gia đình tôi ở cạnh nhà máy Xi-măng Hải Phòng, năm 1972 bom Mỹ phá sập, bố mẹ tôi phải sơ tán lên Hà Nội ở chung với chúng tôi tại Tập thể Trạm 10 Cầu Giấy, khu tập thể của Viện Thiết kế Giao thông nơi chúng tôi công tác.
Cơ quan phân phối cho mỗi gia đình (dù cả hai vợ chồng cùng cơ quan) một
gian nhà cấp bốn vách tooc-xi diện tích 13 mét vuông nên quá chật chội. Đến
1987 thì các cụ đành phải mua nhà ở khu Lắp ghép Trương Định.
Dân số Thủ Đô ngày càng tăng lên, mà đại đa số lại là người nghèo! Vì thế
Nhà nước đã phải nhanh chóng xây dựng các khu nhà ở rẻ tiền, để cung cấp cho
những người có thu nhập thấp.
Lúc ấy, lần đầu tiên Hà Nội phát triển các kiểu nhà lắp ghép đơn giản đó là
vào giai đoạn năm 1965 - 1986. Mẫu nhà ở có 2 tầng lắp ghép tấm lớn độn vật
liệu xỉ, được xây dựng thí điểm tại hai khu Trương Định và Yên Lãng.
Mỗi ô có diện tích mặt bằng là 13,5 mét vuông, nó nho nhỏ, xinh xinh như
cái chuồng chim, vì thế mọi người gọi nó là khu nhà chuồng chim!
Vì thế khi bán nhà, Ban Quản lý Đô thị phải dựa trên hộ khẩu. Hộ nào có từ
bốn người trở lên mới được mua cả trên lẫn dưới là 27 mét vuông.
Lúc mua nhà, hộ khẩu của bố mẹ tôi có hai người, nên chỉ mua được nửa gian diện
tích 13,5 mét vuông ở đầu hồi dãy nhà Q8.
Tới năm 1992 mẹ tôi bị tai biến. Chúng tôi liền thu xếp lên ở cùng, chăm các
cụ.
Khi chúng tôi dọn lên Trương Định thì tổng số người trong nhà đã lên tới sáu,
mà diện tích nhà ở chỉ có 13,5 mét vuông thì “quả là không thể thở nổi”.
Từ gian nhà chúng tôi, qua con đường nhỏ chỉ rộng gần hai mét là đến một vạt
ruộng trồng rau của một bà lão nông dân nghèo đông con cái. Thấy vậy tôi rất muốn
hỏi mua lại một mảnh nhỏ để dựng nhà tạm mà ở.
Tôi bàn với bố là cụ thử đặt vấn đề với bà lão chủ ruộng rau xem thế nào?
Bố tôi thở dài nói:
- Trước khi gọi anh chị lên đây ở, tôi đã nghĩ tới điều này rồi. Nhưng khi
hỏi thì mới biết mấy đồng chí Công an trên phường đã ép bà lão phải nhượng lại
cho họ với giá rẻ như cho không. Hơn mẫu vườn mà chúng chỉ trả cho bà ấy có bảy
đồng cân vàng!
- Bố thử thương lượng với mấy ông Công an phường, xin họ để lại một miếng
nhỏ? Dù gì gia đình ta cũng là gia đình Liệt sĩ mà!
- Tôi chưa phấn đấu lên đến Bộ trưởng Bộ Công an, nên anh “đừng có mà mơ”!
- Có mấy nhà Công an của phường này thì làm sao họ ở cho hết cả cái vườn lớn
thế?
- Anh được đi học mà sao “ngu” thế? Này nhé sau khi họ “mua được” cái vườn
rau của bà cụ Bảy, họ tiếp tục “xin để lại thêm” cái ao thả cá của Hợp tác xã
làng Tương Mai nữa. Sau đó họ cho lấp ao. Toàn bộ khoảnh đất gồm cái vườn rau,
cộng cái ao mấy mẫu của Hợp tác xã, có cơ lên đến mấy nghìn mét vuông chứ chẳng
ít.
Xong xuôi họ chia nhau. Kể từ trái sang thì đầu tiên là nhà Mùi,
rồi đến nhà Lãm đuổi chợ, nhà Đảo, nhà Sắt, nhà Hối, nhà Phán tiến sĩ, nhà Viên, nhà Tụng, nhà Duyên, nhà Dục, nhà Thẩy, nhà Đãng, nhà Đậu, vv và vv... Trên chín mươi phần trăm trong số đó là Công an phường này,
quận này, vài ba phần khác là công an phường bên cạnh, quận bên cạnh, có cả
Công an trên thành phố nữa. Họ vạch đất chia nhau rồi, nếu không ở xuể thì xây
nhà bán lại cho người ngoài cũng dôi ra hàng chục lần ấy chứ, cũng có vài người
ở tận đẩu, tận đâu cũng mua lại được đất ở đây!
Cái lạ hơn cả là chẳng hiểu sao tất cả bọn họ đều được cấp sổ đỏ (giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất) ngay lập tức, rất hợp pháp, rất nhanh gọn. Dân thường mà
làm sổ đỏ thì phải đi lại hàng năm, có khi vài năm, tốn kém không ít mới được
cấp!
Nghe nói bà cụ Bảy chủ cái vườn ấy uất quá về ốm một trận thật kịch liệt
rồi chết khổ, chết sở. Oan hồn không siêu thoát được. Người yếu bóng vía, những
đêm mưa dầm vẫn thấy bóng bà lão lần về đi quanh quẩn bên cái vườn cũ, không nỡ
rời đi. Con cháu bà cũng vì mất đất mà phiêu dạt nơi xa xăm nào đó không còn chỗ
đi về để thờ cúng tổ tiên.
Ai cũng cứ tưởng những điều oan trái xảy ra như cơm bữa trên cõi đời này,
rồi cũng đều dần chìm vào quên lãng!
Nào ngờ chỉ sau đó dăm năm, những chuyện lạ lùng rất rùng rợn xảy ra làm
những người biết chuyện phải giật mình kinh sợ, phải suy ngẫm lại mà tự răn mình!
***
Những kẻ ăn không, ăn hỏng cái vườn rau của bà cụ Bảy, chiếm đoạt trắng
trợn cái ao thả cá của Hợp tác xã làng Tương Mai, đang ung dung hưởng thụ trên
máu thịt của dân nghèo, vui sướng trên nỗi đau khổ của người khác.
Có nhà trong bọn họ bán đi một phần nhỏ cơ ngơi ăn cướp ấy đã thu được hàng
năm, bảy tỷ đồng, tha hồ tiêu xài phung phí.
Nhưng chẳng hiểu vì sao họ và gia đình họ đều đột nhiên suy sụp, nát bấy
như những xác chết thối rữa, đầy giòi bọ kinh khủng!
Họ thay nhau ốm đau quặt quẹo, tiền của trong nhà cứ bay đi vun vút như rơi
qua một cái lỗ hổng không đáy. Con cháu họ thì chẳng đứa nào ra hồn, đa phần bọn
chúng đều hư hỏng, nghiện ngập, có đứa chưa kịp trưởng thành, đã chết giấm,
chết giúi tận nơi khỉ ho, cò gáy mất tăm, mất tích. Lại có đứa trộm cắp rồi vào
tù, ra tội thường xuyên như đi chợ.
Cái lạ hơn cả là tất cả bọn này và gia đình bọn này đều khốn khổ, khốn nạn,
không bao giờ còn “ngóc” đầu lên được nữa.
***
Ngẫm lại thấy lạ thật, thấy sợ thật!
Đúng như người ta thường nói của phi nghĩa chẳng giàu đâu!
Mới biết ở đời này, của ăn cướp, nuốt khó trôi!
Mà các cụ dạy rồi, cấm có sai bao giờ: “Gieo nhân nào, gặt quả nấy”!
Hà Nội,2024.
tháng 10 01, 2024
%203.jpg)
Yên - Truyện ngắn
Sinh ra trong một gia đình nghèo, đông anh em, bố làm thợ mộc, đóng mấy cái chạn bát rẻ tiền và sửa chữa lặt vặt ngoài chợ. Nhưng Yên lại là một cô gái xinh đẹp và thông minh.
Học xong Phổ thông, cô thi vào trường Sư phạm khoa Anh ngữ.
Khi tốt nghiệp đại học Yên mới hai hai tuổi, nhận cái giấy chứng chỉ tốt
nghiệp loại ưu về khoe rối rít với mọi người. Ai trong xóm cũng mừng, nhưng khi
cô đem cái giấy chứng chỉ tốt nghiệp ấy đến Sở Giáo dục để xin phân công công
tác thì mới biết, lúc bấy giờ Anh văn chưa có đất dùng, chưa ai cần đến tiếng
Anh cả! Nếu chịu theo sự phân công của tổ chức thì Yên phải đi tận Lai
Châu làm cô giáo Tiểu học
Gia đình cô nghèo nên không có tiền để chạy chọt.
Rồi cũng
chẳng hiểu từ đâu mẹ cô dắt về
nhà một anh Công an trẻ hứa chắc chắn là sẽ xin cho cô công tác ở Hà Nội nếu như cô bằng lòng
lấy anh ta. Nghe đâu anh ta là con trai của một ông Viện trưởng nào đó. Nhưng lúc ấy do lòng kiêu hãnh của tuổi trẻ, cô đã từ chối cuộc tình trao đổi đó.
Ở nhà ăn
bám bố mẹ gần năm trời. Không hộ khẩu, không việc làm với những lời day dứt
không thôi của mọi người, cô đành
xách khăn gói ra đi tìm việc. Và cũng
thật may mắn vì có một anh bạn cùng lớp xin cho một chân phụ nề. Cô tìm đến thuê trọ ở gần công trường. Nói là thuê nhà, chứ thực ra
là đến ngủ chung với bà chủ nhà goá chồng, già nua và nghèo túng. Hằng tháng đỡ đần bà chút ít. Thế là ngày đi làm, tối về mệt mỏi,
chán chường cô lăn ra ngủ như một khúc gỗ.
Rồi một hôm, trong khi đang xúc cát để trộn vữa tại công trường,
thì chẳng may một cái dầm gỗ to trên dàn giáo rơi rầm xuống cạnh người cô. Tuy
không bị thương nhưng vì sợ quá cô cũng ngã lăn ra bất tỉnh. Nghe tin ấy mẹ cô
hớt hải tìm đến, khóc lóc van xin cô bỏ cái việc làm phụ vữa ở công trường, về
lấy anh con trai ông Viện trưởng.
- Anh ta cũng là con nhà gia giáo, lại là Công an, có
công ăn việc làm hẳn hoi. Con ạ, đời người con gái, thì lấy được tấm chồng để nương cậy cũng đã là phúc phận rồi. Con còn kén chọn cái gì nữa?
Những giọt nước mắt của mẹ, thêm lần hoảng hồn suýt chết
hụt ở công trường làm cô dần mềm lòng ra. Lại do sự đi lại rất “cần cù” của
chàng trai trẻ. Gần một năm sau, thì cô “đổ” và liền sau đó một đám cưới thật
hoành tráng được tổ chức.
Một ngày đẹp trời cô về làm dâu một của gia đình ông Viện
trưởng.
***
Trong cuộc đời các cụ nhà ta thường hay nhắc nhở: “ngày
vui ngắn chẳng tày gang có nghĩa là: khi vui vẻ thì thấy thời gian trôi đi rất
nhanh. Luôn nên nhớ rằng, điều may mắn, chuyện vui vẻ thường chỉ thoảng qua
ngắn ngủi”.
Quả đúng là như vậy, cậu quý tử độc nhất vô nhị của ông
bà Viện trưởng không chịu sống bình thường như bàn dân thiên hạ, cậu nghĩ rằng
mình là người trời xuống trần để ban phước lành cho chúng sinh. Ý thích của cậu
là ý thich của trời! Nhất là sau khi lấy được vợ đã xinh đẹp lại giỏi giang,
thì việc gì còn phải kiêng cữ nữa. “Thích là nhích” như bọn trẻ thường hay nói
thế.
Cái tương lai rực rỡ đầy hứa hẹn mà bao nhiêu người đến
nằm mơ cũng chẳng dám tơ tưởng đến, đã bị cậu quăng vào sọt rác một cách hết
sức vô tư, thoải mái.
Từ một Thiếu tá Công an, một Đảng viên, cậu bập vào ma
túy, vào cả cờ bạc, cá độ. Thế rồi dù bố có là cây đa, cây đề đi chăng nữa cũng
không sao che cho thấu những tội tày đình mà cậu phạm phải. Cậu bị cơ quan “lột
truồng”, khai trừ ra khỏi đảng, đuổi cổ khỏi ngành. Rồi ông bà bố mẹ cậu cũng
đã phải bán sạch cả nhà cửa để tránh cho cậu khỏi mất mạng khi bọn xã hội đen
đến đòi nợ.
Lúc bố mẹ mất, cậu thành người vô gia cư, không nhà cửa,
không một xu dính túi, nhưng do cậu từ lúc sinh ra đã được gia đình bao bọc
“nâng như nâng trứng” vì thế tính cách của cậu cũng vô cùng “kiên định” không
gì có thể thay đổi được, không kiếm ra tiền nhưng vẫn cờ bạc, cá độ, vẫn hút
chích như thường!
Khi còn trẻ do không chịu theo học cái gì cho ra hồn, nên
bây giờ cậu đành để vợ đi làm nuôi vậy.
Thương con Yên cố cắn răng chịu đựng. Nhưng sức chịu đựng
của con người cũng chỉ có hạn. Thế rồi khi hai đứa con gái trưởng thành, cô đã
xây dựng gia đình cho các con tử tế.
Trong một ngày đẹp trời, cô một mình tìm lên Yên tử thắp
hương trước ban Phật rồi gieo mình xuống vực.
Bảy ngày sau người ta mới tìm được và đưa Yên lên, cơ thể cô dập nát hết cả, chỉ mặt cô là còn nguyên vẹn, trên môi như vẫn phảng phất một nụ cười và lạ sao trên tay cô vẫn nắm chặt một nhành hoa tím nhạt, màu hoa lúc sinh thời cô rất thích.
Hà Nội, 2024.
tháng 9 26, 2024
%204.jpg)
CẶP SỪNG - Truyện ngắn
Ông bà ở trong một ngõ nhỏ ven thành phố. Họ đều đã có tuổi, sống tùng tiệm
bằng một xuất lương hưu của công chức hạng cuối sổ.
Niềm vui cuối đời là ông ngồi kỳ cạch viết. Những bài ông viết đã được Hội
Nhà văn xuất bản. Cả nước ngoài cũng đăng bài viết của ông. Thế là những người yêu
mến gọi ông là nhà văn.
Họ cũng theo cái quy luật chung là nhà văn, lại là nhà văn già thì nghèo là
tất nhiên rồi!
Khổ nỗi bà vợ thì không cho là như vậy. Bởi vì đã là vợ của nhà văn thì tâm
hồn dù không treo ngược trên cành cây thì cũng phải bay bổng lên tí chút, không
bay thật bổng thì cũng phải bay là là.
Trong những lần bay là là như thế, bà bỗng thích thay đổi bản thân: thích
ngắm vuốt, thích chải chuốt, đặc biệt là bà thích đọc thơ. Bà cũng biết ông
chồng bà là nhà văn được nhiều người ưa chuộng, nhiều người đọc, nhưng riêng bà
thì không thấy thế, bởi văn ông viết nó trúc trắc, không êm ả, cứ phải căng óc
ra mà suy nghĩ mới hiểu được, với lại bất cứ cái gì của ông cũng đều đã quá
quen thuộc rồi, thành ra không còn hấp dẫn bà nữa.
Thế là bà tìm đọc thơ trên mạng. Trên các trang mạng mênh mông mà bà tìm
kiếm, bà tìm thấy trang thơ của một ông bạn đồng hương, hồi nhỏ từng “cởi
chuồng đi bắt cá rô” ở quê, bây giờ cũng đã về hưu, có đăng mấy bài thơ con
cóc. Nó dân dã, hơi tục tĩu nhưng dễ hiểu, dễ vào, thế là bà thích.
Thích thơ, rồi dần dần bà thích luôn ông nhà thơ con cóc kia lúc nào không
biết! Bởi chẳng gì thì ông này cũng còn tinh tường lại trẻ khỏe hơn hẳn chồng
bà.
Thế rồi họ tìm đến nhau, đi lại, hẹn hò, gắn bó với nhau.
Nhưng, mà ở đời thường hay gặp cái nhưng này lắm, chẳng may bà vợ ông nhà
thơ con cóc kia lại tình cờ “khám phá” ra mối tình vụng trộm ấy.
Thế là một trận đánh ghen giữa hai bà sồn sồn “ngứa cựa” diễn ra không kém
phần ác liệt, với đầy đủ tang chứng, vật chứng mà bà vợ nhà thơ kia đã chuẩn bị
rất kỹ càng để buộc tội tình địch.
Mọi người đã cố can họ ra vẫn chẳng ăn thua gì. Cuối cùng Công an phải “áp
dụng biện pháp mạnh” mới giải tán được đám lộn xộn ấy.
Khi dìu nhau ở nhà thương ra một bà thì mất một mắt, bà kia bị gẫy quai hàm,
phải bó bột kín bưng cả mặt, mũi trông rất giống mấy con bù nhìn ngoài ruộng.
Mấy ngày sau họ được Ủy ban triệu tập ra để hòa giải, họ thôi không “choảng
nhau” và kiện cáo nhau nữa, nhưng lại bị Công an phạt vi cảnh mỗi bà hơn bốn
triệu vì tội phá rối trật tự nơi công cộng.
Đau thật!
***
Ông nhà văn già được ông hàng xóm sang chơi chia buồn, hỏi:
- Ông viết văn hay như thế, mà vợ ông lại đi mê một thằng “nhà quê” làm thơ
“con cóc”?
Ông nhà văn già cười buồn nói:
- Các cụ nhà ta thường chả nói: “Gió tầng nào gặp mây tầng ấy” đấy thôi! Mà
ở đời làm gì có sự đồng điệu cho cả một cộng đồng, nhất là trong văn học!
- Ông nói cũng có lý.
***
Mấy hôm sau bà vợ ông nhà văn, người bị thủng mất một con mắt ngồi tâm sự với
một bà bạn cùng trang lứa và cùng sở thích:
- Đểu thật, lúc tao đang lim dim mắt run lên trong sung sướng, thì bị nó
bất ngờ thọc tay vào mắt, chứ không thì đời nào nó móc vào mắt tao được!
- Đang “tình tang” với người yêu mà lại lim dim mắt là sao?
- Lão ấy cứ ghé sát miệng vào mồm tao đớp đớp, tay lại khua khoắng nữa thì
làm sao tao mở mắt to ra được?
- Lão chồng già của mày có biết chuyện mày cắm sừng lão ta không?
- Lão ta biết rất tường tận là đằng khác, nhưng chả hiểu sao lão vẫn bình
thản dẫn tao vào Viện mắt để chữa trị, như không có gì xảy ra!
- Sau đó lão có nói gì không?
- Lão ấy chỉ dặn lần sau có đi ra ngoài nhớ đeo kính mắt dày vào để lỡ đứa nào
nó móc mắt không bị mất nốt con mắt còn lại!
- Thế à! Đểu nhẩy!
Hà Nội, 2024.
tháng 9 19, 2024
%2027.jpg)
THẬT ĐÁNG KÍNH PHỤC - Truyện ngắn
Anh chàng gầy gò ôm lấy vợ nấc lên từng câu đứt quãng:
- Làm sao đến nông nỗi này hả em?
Người phụ nữ nhỏ bé, bị thương rất nặng, hổn hển nói với chồng:
- Anh ơi, anh hãy tha lỗi cho em,....cùng đường rồi mà, em không làm thế,
nó sẽ đuổi việc anh, cả nhà mình sẽ chết đói,....
- Nó dám!
- Nó dám đấy! Thằng cháu nó đang rình thế chân anh,...chỉ chờ dịp ....
- Làm sao nó có dịp!
- Hôm nọ, trong cuộc họp tổng thể ở cơ quan anh đã mắng thẳng vào mặt nó là
thằng bất tài, giả dối, chuyên cướp công người khác...Nó cay anh lắm. Đưa anh
ra hội đồng kỷ luật nó đã định đuổi anh khỏi cơ quan ngay hôm đó. May có mấy ông
bạn đồng nghiệp của anh ra sức bênh vực, anh mới bị đình chỉ công tác ít lâu thôi,.... Nó gạ gẫm em nhiều lần, nói là nếu không
chiều nó, nó sẽ tìm cách đuổi việc anh bằng được.
- Anh sẽ xin chuyến sang cơ quan khác!
- Chúng nó là một bè, một khối cùng loại rất chắc chắn, rất tàn nhẫn, làm
sao chúng nó để cho anh rời khỏi cơ quan an toàn được? Đời nào chúng nó để cho
anh ra đi khi anh chống đối, dám chửi thẳng vào mặt nó như thế!
Anh mà thất nghiệp, em lại ngu ngơ, con còn bé, thì gia đình mình làm thế
nào để trụ được hả anh?
- Anh sẽ không làm ở cơ quan nào nữa, lui hẳn về viết sách!
- Em biết anh có thể làm được việc đó, nhưng trong khi anh chỉ biết cắm cúi
viết sách, mà bị chúng bao vây, ngăn cản không cho anh xuất bản, ngăn cản không
bán được sách thì làm thế nào? Vả lại chỉ trông vào tiền bán sách thì làm sao
mà gia đình mình đủ sống!?
- Anh sẽ chuyên tâm để viết, sẽ viết thật nhanh, viết thật nhiều ...
- Nhưng nếu chúng nó liên kết với nhau không cho xuất bản sách anh viết! In
ra không bán được thì làm thế nào?
- Nó dám?
- Nó dám đấy! Nó còn dám làm nhiều việc bỉ ổi hơn thế nữa, anh à!
- Thế thì còn trời đất nào nữa!
***
Sau hội chẩn ông bác sĩ già lắc đầu bảo anh:
- Chúng tôi đã cố hết sức, nhưng thật đáng tiếc, chị nhà không qua được...
Nắm chặt tay chồng, người vợ thều thào:
- Em biết, em không qua được. Con vợ
nó đã thuê người cố tình đâm chết em. Em
không còn ở lại bên anh để phụ anh nuôi con được nữa rồi. Sau này khi con lớn
lên, anh hãy nói lại với nó là em yêu nó biết bao, và đừng bao giờ nói với nó
là mẹ nó đã từng là một con điếm...
Anh chồng tội nghiệp chỉ biết gật, gật. Nước mắt và những tiếng nấc nghẹn
ngào đã làm anh không thốt ra nổi lời nào nữa.
Trong đám tang sơ sài của những người cùng khổ trong xóm trọ nghèo nàn ấy,
ông bạn già của anh cũng xin chít khăn tang như một người thân và cũng khóc
ròng ròng khi nhập quan khâm liệm.
Người ta thấy một vòng hoa to và cả một chiếc phong bì dầy từ tay kẻ giết
người gửi đến.
Sau đám tang, ông bạn già cùng xóm an ủi:
- Tôi năm nay đã già rồi, mà chưa thấy một người phụ nữ yếu đuối nào lại có
nhân cách đáng kính như cô vợ của cậu!
- Nhà cháu chỉ là một cô trông trẻ, còn phải dọn vệ sinh ngoài giờ để kiếm sống,
chẳng may rơi vào hoàn cảnh trớ trêu bị ép làm những việc đê tiện. Người đời
không chê cười đã là may lắm rồi, chứ có gì đáng ca ngợi đâu ạ!
- Cậu không được nghĩ về cô ấy như thế! Có người nào dám hy sinh danh dự cá
nhân, cái tôi to đùng, kể cả cái tính mạng của mình vì người khác không hả?
- Cô ấy đã vì cái gia đình nhỏ bé của mình mà...
- Không mấy ai dám hy sinh cái tôi cả kể vì bố đẻ của mình, cậu hiểu không?
Cô ấy thật là một phụ nữ đáng kính phục!
Hà Nội, 2024.
tháng 9 15, 2024
%209.jpg)
CUỘC GẶP GỠ MAY MẮN - Truyện ngắn
Hai người đàn ông một trẻ, một già nhảy phộc vào cái nhà vệ sinh không cửa sau
khi ăn cháo lòng của bà già đầu chợ.
Lúc sau ông trẻ ngoảnh sang hỏi ông già ngồi cạnh:
- Này ông, có thừa cho xin vài tờ, tôi không mang giấy....
- Có đây, tôi đem cả tập dầy, chùi sao hết.
Sau khi hoàn thành cái việc “cực kỳ sung sướng” ấy, hai người thành quen nhau.
Ông xin giấy hỏi ông kia:
- Ông đi đâu mà mang lắm giấy thế?
- À, tôi mang đến các tạp chí...!
- Để làm gì...?
- Để xuất bản chứ còn làm gì nữa!
- Thế ra ông là...?
- Tôi viết văn!
- Thế đã vào hội chưa?
- Hội gì?
- Hội những người chuyên viết văn, gọi là hội nhà văn ấy!
- Để làm gì?
- Ô hay, viết văn mà không vào hội nhà văn thì làm ai dám xuất bản tác phẩm
của ông?
- Không vào hội có sao không? Tôi ghét nhất là đàn đúm, hội hè, bè phái!
- Viết văn mà không vào hội nhà văn thì vào hội ăn cướp à?
- Thế mấy ông Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng có vào cái hội nhà văn ấy
không?
- Các ông ấy là những người tài, là những bậc thiên tài!
- Thế còn lại mấy thằng bất tài thì vào hội à?
- Không vào hội thì ai dám in bài của ông, làm sao ra sách được? Hỏi như
cứt mà cũng hỏi!
- Cứt mà dùng đúng chỗ, cũng còn có ích ra phết đấy!
- Thế sao ông viết văn, mà lại mang bản thảo đi chùi đít?
- Tôi đã mang đến nộp cho các tạp chí. Họ xem xong khen nhưng không xuất
bản!
- Sao không đem sang tạp chí khác, mà lại mang đi chùi...?
- Đi khắp nơi rồi, mỏi mệt lắm rồi. Nhưng không sao! Tôi viết nhiều lắm. Không
có ai xuất bản thì bán cho mấy bà bán xôi làm giấy gói hoặc làm cái việc như
vừa rồi là để chùi đít!
- Hèn nào tôi ăn xôi thỉnh thoảng lại đọc được một bài viết rất hay in trên
giấy gói, trong lòng cứ băn khoăn sao có những bài hay như thế này mà lại thành
giấy gói xôi?
Ngừng lại một lúc, ông xin giấy hỏi ông kia:
- Này thế nếu tôi đem xuất bản được bài viết của ông, thì ông có chi phần
trăm không?
- Tất nhiên rồi.
- Bao nhiêu?
- Năm mươi, năm mươi!
- Mạnh tay thế cơ à?
- Còn hơn là đem đi chùi đít!
- Ngày mai ông gặp tôi tại tạp chí Z..., địa chỉ...
- Tạp chí Z...? Tôi đã từng đến nộp bài ở đấy rồi!
- Yên tâm đi, tôi có tay trong! Ông đến “tay bo” thì làm sao họ nhận bài của
ông được?!
- Tại tôi chi phần trăm nhiều nên mới nhiệt tình thế phải không?!
- Cũng một phần. Lúc nãy trước khi chùi tôi đã kịp đọc vài trang ông viết.
Thấy cũng được nên mới giúp, chứ nếu ông “viết không ngửi được” thì cũng đành
bó tay.
Thế rồi sau đó truyện của ông nhà văn được xuất bản.
Thế rồi sau đó ở cả nước ngoài cũng đăng truyện của ông.
Thế rồi sau đó ông nhà văn ấy được nhiều người biết đến.
Và tất nhiên mọi việc đều được sắp xếp, chia chác sòng phẳng!
***
Sau nhiều năm ông nhà văn già tình cờ gặp lại ông bạn trẻ.
Hai người vớ lấy nhau mừng rỡ như “những tri kỷ không bao giờ muốn gặp lại”!
Sau lúc lâu thăm hỏi “ba lăng nhăng”, ông bạn trẻ đột nhiên nhắc lại chuyện
cũ:
- Cuộc gặp gỡ may mắn của chúng ta tại cái nhà xí công cộng năm ấy mang lại
nhiều tài lộc thật!
- Nó lại còn “nồng nặc mùi vị của cuộc sống thực tế” nữa! Ông già mỉm cười
thêm vào.
Hà
Nội, 2024.
tháng 5 07, 2024
%2001.jpg)
CÁI HŨ SÀNH - Truyện ngắn
Ban và tôi chơi thân với nhau từ bé, già rồi vẫn vậy. Tuy tính cách hai người khác nhau nhưng khổ một nỗi là chúng tôi lại hay tâm sự cùng nhau.
Ban thì quí trọng tiền tài, còn tôi thì hơi ngơ ngơ lại đi quí trọng tình
cảm.
Khi đã già do tính cách ấy tất nhiên là Ban có rất nhiều tiền mà người ta
thường gọi là giàu có, còn tôi thì tầm tầm nhưng thoải mái và được nhiều người
quí hóa.
Chúng tôi cứ như thế mà tự sống cuộc sống của mình.
Một hôm rỗi rãi chúng tôi gặp nhau trò chuyện.
Tôi hỏi bạn:
- Ông có khỏe không?
- Tôi bình thường! Nhưng không thấy an tâm lắm!
- Sao thế? Không an tâm về điều gì?
- Vì thấy vẫn không có cách nào giữ tiền cho thật chắc chắn, sợ đến một lúc
mình không còn có tiền nữa thì lấy gì mà sống!
- Ông có mấy tỷ gửi ngân hàng, tiêu đến đời chắt, đời chút cũng chẳng hết tiền,
làm sao mà phải lo xa thế?
- Thế ông không không thấy ngân hàng cũng có cái bị phá sản hay sao? Nhỡ
như ngân hàng tôi gửi tiền nó phá sản thì làm thế nào...!
- Hay ông sang Thụy Sĩ mà ở. Thụy sĩ là một đất nước có nhiều ngân hàng lớn
và uy tín nhất thế giới đấy!
- Có khi tôi phải đi thật.
***
Ở Thụy Sĩ được ít lâu ông Ban bỗng quay trở về, chúng tôi gặp nhau trò
chuyện.
Tôi hỏi bạn:
- Ngân hàng Thụy Sĩ nó bị phá sản hay sao mà ông lại về?
- Nó chưa phá sản nhưng tôi thấy vẫn không thật yên tâm. Nhỡ như chiến tranh
Thế giới lan sang đến đấy thì làm sao?!
- Hay ông rút hết tiền về cho vào hũ sành, rồi chôn thật sâu dưới gầm
giường cho nó chắc!
- Có khi phải làm vậy mới yên tâm được! Thế còn ông, ông có định chôn tiền
không để tôi mua luôn hũ một thể?
- Tôi thì làm gì có tiền mà chôn cơ chứ? Nhưng ông cứ mua dư ra hộ tôi một chiếc,
tôi xin chuộc lại.
- Mua có một chiếc để làm gi?
- Để đến khi nào tôi chết con cháu nó hỏa thiêu xong, thì dùng cái hũ sành
ông mua hộ đựng tro cốt.
- Thế ông định táng cái hũ tro cốt ấy ở nghĩa trang nào? Hay lại chôn dưới
gầm giường như cách tôi chôn tiền, cho tiết kiệm?
- Tôi không có tiền mua đất ở nghĩa trang để táng cái hũ cốt ấy! Mà đem
chôn dưới gầm giường, con cháu nó sợ không dám ngủ ở trên. Tôi sẽ dặn con cháu đem
tro cốt tôi rải ra sông vừa đỡ tốn kém, vừa đỡ phiền hà, lại mát mẻ nữa.
- Chơi với nhau từ tấm bé, nếu chỉ dùng có một cái thì tôi cho ông luôn, không phải trả tiền mua nữa. Nhưng phải nhớ dặn con cháu ông là sau khi rắc hết tro xuống sông, thì trả lại tôi cái hũ ấy, để dùng lại cho khỏi lãng phí!
Hà
Nôi, 2024.
LẠI CÓ THÊM NHỮNG KẺ LIỀU LĨNH - Truyện ngắn
Tôi năm nay đã già khú, nhưng vẫn không bỏ được cái tật thù lâu, nhớ dai như bà vợ thường móc mỉa.
Tối qua mùng 1 tháng 5 / 2024 hai vợ
chồng đang hóng để xem phim “Trạm cứu hộ trái tim” tập 24 trên VTV3. Do vào
kênh hơi sớm nên được xem chương trình tiểu đề “Thư cho em” trước đó, (lúc 21
giờ 36 phút) nhưng đến khi được nghe ông tác giả Hoàng Nam Tiến thuật lại bức thư
của bố ông (có đưa lên hình khoe cả đằng sau cái Cart Postal viết chữ Nga, từ
Liên Xô gửi về. Bố ông hẳn phải là hạt giống đỏ của đảng!).
Và nhất là khi được ông ấy đọc lá thư đầy tình cảm của bố ông (chắc là lúc
còn đang ở Liên Xô) gửi cho mẹ ông: đoạn kết có câu ”....anh đi đánh nhau để sau
này con mình (chắc là trong đó có cả ông Hoàng Nam Tiến) không còn phải đi đánh
nhau nữa....”
Nghe đến đấy tôi liền nhớ lại chuyện cũ cách đây 37 năm. Lúc ấy anh con
trai tôi mới 17 tuổi đang học lớp 12 cuối cấp tại trường PTTH Nguyễn Trãi Hà
Nội, chỉ còn hơn tháng nữa là thi tốt nghiệp thì nhận được giấy báo của nhà
trường mời đích danh tôi lên dự hội đồng Kỷ luật để xem xét vụ kỷ luật con trai
tôi đánh nhau gây thương tích cho người ngoài trường (tôi làm ở ngành Giao
thông không mấy khi có mặt ở nhà, nên chủ yếu là bà vợ tôi đi họp)
Hội đồng kỷ luật của
nhà trường hôm ấy dự định khai mạc lúc 8 giờ 30 phút, nhưng mãi đến
hơn 9 giờ vẫn chưa thật đủ thành phần.
Thấy đã muộn, cô Hiệu
phó Bạch Vân (cô đã mất, xin cô đại xá cho) đành đứng lên khai
mạc:
- Tôi thay mặt Ban
Giám hiệu nhà trường khai mạc hội nghị kỷ luật này để xét việc học sinh Trần Tuấn
đánh lộn gây thương tích cho một thanh niên ngoài trường. Chúng tôi xin giới
thiệu về phía nhà trường, tôi là Hiệu phó Phụ trách kỷ luật, cô Loan giáo viên
Chủ nhiệm lớp 12 H, lớp em Tuấn học, cô Thảo Bí thư Đoàn trường, thày...,
cô....
Đại diện cho ban phụ
huynh có bác Sơn, trưởng ban. Phụ huynh học sinh có bác Khai. Cùng dự họp hôm
nay còn có bác Châu bảo vệ trường và các em cùng lớp với Trần Tuấn, những người
đã chứng kiến sự việc đánh nhau hôm ấy.
Khi cô Hiệu phó vừa
mở đầu chưa dứt, thì tôi đột
ngột đứng lên phát biểu:
- Thưa hội đồng tôi
xin phép được hỏi các vị trước khi họp: hôm nay chúng ta họp ở đây với mục đích
gì?
Để xét việc học sinh
Trần Tuân đánh nhau!?
Nguyên nhân xảy ra sự
việc đánh nhau trên, theo như tôi biết thì đó là việc giành giật một cái mũ,
giá trị chỉ bằng hai cái bánh mỳ! Xin hỏi: Trần Tuấn giành giật
cái mũ của ai?
Trần Tuấn bị cướp mũ,
giành lại rồi sinh ra xô xát!
Thế thì sao gọi là
đánh nhau được? Sao lại dùng từ đánh nhau?
Các vị không tin sao,
cái giấy mời phụ huynh đến họp vẫn nằm trên tay tôi đây!
Ai là người đã viết
cái giấy đó thế?
Cô Loan (cô đã mất, xin cô đại xá cho vì nhắc lại chuyện không ra gì này) chủ nhiệm lớp và là
giáo viên dạy văn!
Cô xin lỗi vì dùng
chữ chưa thật chuẩn à?!
Trường học là nơi dạy
dỗ con người trở thành những công dân có ích sau này, dạy kiến thức, dạy ăn,
dạy nói mà lại dùng chữ nghĩa không chuẩn!? Chúng tôi gửi con em tới trường,
mong nhà trường dạy dỗ chúng không chỉ trở thành người có kiến thức, có chữ
nghĩa mà còn mong chúng học được nhân cách để làm người!
Tôi xin hỏi các vị
trong vụ việc này ai đi cướp? Ai bị cướp?
Trần Tuấn bị cướp,
còn mấy thanh niên ngoài trường vào “cướp”!
Người bị cướp đánh
trả để giành lại của cải của mình mà gọi là đánh nhau à? Vậy thì Việt Nam cũng
đánh nhau với Pháp và Mỹ, liệu có bị lôi ra Đại hội đồng Liên hiệp quốc để xét
kỷ luật vì tội gây chiến không?
Ừ, cô đã xin lỗi rồi,
tôi sẽ không nhắc đến chuyện dùng sai từ ngữ nữa! Nhưng vẫn xin hỏi các thày
cô, trong vụ việc này các thày cô đứng về phía học sinh của mình là người bị
cướp, hay đứng về phía kẻ đi cướp?!
Các cô phản ứng và
phẫn nộ khi phụ huynh học sinh hỏi những câu như thế à? Ai mà chẳng cho là mình
đã bị xúc phạm khi bị nghi ngờ đứng về phía kẻ cướp và ai mà chẳng giãy nảy lên
khi bị hỏi như vậy?!
Thế thì ai đã báo
công an vào tận trường bắt con tôi lên đồn giam giữ?!
Hay là công an cũng
đứng về phía kẻ cướp?! Không à! Hay họ bắt nhầm người! Đáng lẽ đi bắt kẻ cướp
thì lại bắt nhầm người bị cướp! Cũng không nhầm à? Hay họ muốn bảo vệ con tôi
khỏi bị cướp thêm?
Khốn khổ! Đây là cái
mũ thứ hai thằng Tuấn con tôi bị “trấn” rồi.
Cô hỏi vì sao lần bị
cướp trước không báo cho nhà trường biết!?
Nếu thế thì Trần Tuấn
có lỗi rồi!
Nhưng báo nhà trường
để làm gì, khi ngày 15/9 vừa rồi các giáo sinh thực tập tại trường ta đã bị
chính bọn này vào cướp tư trang ngay tại lớp trước mặt mọi người. Sự việc này
đúng là đã xảy ra, phải không ạ!
Các giáo sinh là đồng
nghiệp tương lai của các thày, các cô bị cướp ngay trước mắt, mà các vị còn
không có biện pháp gì, thì học sinh của các vị bị “trấn” có nghĩa lý gì?! Báo
với nhà trường để nhà trường viết kỷ yếu à?
Tôi còn biết mấy
thanh niên hư hỏng kia là con cái mấy ông đại tá, trung tá sống trên địa bàn
này, nên các thày cô e ngại không dám động đến chúng, có phải không ạ?
Bây giờ cô Bạch Vân
lại nói: nhà trường tổ chức hội đồng kỷ luật này là cốt bảo vệ cho con tôi ư?
Cô Bạch Vân hỏi nó lấy dao ở đâu ra và làm sao lại chống trả được bốn, năm
thanh niên có vũ khí, lại còn đâm bị thương tên Ca cầm đầu là con ông đại tá
Cầm ở Kim Mã. Tôi không có mặt ở đó lúc bấy giờ nên xin mời bác Châu bảo vệ
trường, thuật lại cho mọi người nghe.
Bác Châu nặng nhọc
đứng lên nói chậm rãi:
- Bọn đi “trấn” này
đều là học sinh cũ của trường ta bị đuổi và cả bọn tự bỏ học nữa, lêu lổng, bê
tha nhưng chúng đều là con các vị có chức có quyền sống trên địa bàn này. Chúng
thường xuyên đứng vật vờ ở cổng trường. Học sinh nào có đôi dép Tiền Phong mới,
thậm chí chỉ là một cái mũ mới loại rẻ tiền như cái mũ của cháu Tuấn, tan lớp
ra là bị chúng “trấn”. Không ai dám chống lại cả. Hôm nọ khi bị “trấn” Trần Tuấn
đã giằng lại được cái mũ rồi bỏ chạy. Nhưng bọn này không cho nó thoát. Một thằng
cầm côn hai khúc, thằng cầm dao, thằng cầm đòn gánh,...cuối cùng Tuấn bị đánh
ngã, xô vào thằng cầm dao, làm con dao rơi xuống đất. Tuấn vớ được quơ bừa
trúng vào sườn phải thằng Ca, làm nó bị thương nhẹ. Sau đó các bạn học cùng lớp
của Trần Tuấn phải ra giải vây, nó mới chạy thoát được!
Tôi xin nói
tiếp:
- Các cô thắc mắc về
con dao mà Trần Tuấn đã đâm bị thương con ông đại tá ăn cướp này ấy à? Xin hãy
ra công an để tìm hiểu về “băng tội phạm” này thì sẽ rõ! Còn các vị lại thắc
mắc vì sao tay không mà Trần Tuấn lại có thể chống lại với bốn, năm tên có vũ
khí!?
Các vị có nhớ câu
“chó cùng dứt dậu” không? Hay các vị cũng muốn học sinh của mình phải học theo
một loại người, cứ cắn răng, nuốt nhục để mà sống?!
Bây giờ các vị lại
không muốn tiếp tục họp hội đồng kỷ luật để phạt một học sinh đã dám chống lại
con mấy ông có chức có quyền đi ăn cướp nữa à?!
Cô Bạch Vân lúc nãy
có nói với tôi là cô cũng yêu Trần Tuấn như con đẻ của mình!
Xin hỏi lại cô:
- “Thế các học sinh
của cô, chúng có yêu cô như mẹ không”!?
Trần Tuấn vẫn không
bị đuổi học chứ?! Nhưng hạnh kiểm thì chắc chắn được xếp ở loại cuối bảng
rồi!
Cũng đành chấp nhận
thôi! Bởi nếu đã bị coi là kẻ xấu, lại ngu dốt thì làm sao mà tồn tại trên cõi
đời này được!
Hà
Nội, 2009.
Không ngờ sau 37 năm lại được nghe lại từ “đánh nhau” nói từ miệng một
người chắc là được học hành tử tế nói về cuộc chiến tranh thần thánh của dân
tộc ta giành lại độc lập, tự do từ tay bon cướp nước.
:”....anh đi đánh nhau để sau này con mình (chắc là trong đó có cả ông tác
giả HNT) không còn phải đi đánh nhau nữa....”
***
Sau đây xin chép lại câu chuyện có tiêu đề là “Những kẻ liều lĩnh” tôi viết
đã lâu để các vị xem cho vui
Lúc bấy giờ là 15 giờ 05 phút, ngày 15 tháng 9 (15/09/2016) hai vợ chồng
tôi chăm chú ngồi xem vở kịch nói “Tai biến” phát trên kênh VTV1 do toàn các
nghệ sĩ hàng đầu (nhà hát kịch Trung ương) của Việt Nam biểu diễn
Đến đoạn Trần Lâm (vai nhà báo), nói với bố Trần Tiến (cán bộ cấp cao trong
ngành Công an điều tra):
- Anh Lưu đã lái xe cho bố mấy năm nay, anh ấy là con một đồng chí đã cùng
vào sinh ra tử với bố ở chiến trường. Nay chỉ vì cái lỗi nhỏ là tham gia đánh
bạc mà bị đuổi ra khỏi ngành, bố có thấy kỷ luật như vậy là quá nặng không?
- Dù quan hệ thân quen, thì kỷ luật vẫn phải chấp hành. Ông Trần Tiến trả
lời.
- Nhưng con tin anh Lưu là một người tốt, là một người trung thực, một Hảo
Hán(1) rất trọng nghĩa khí, thì không thể….
Lúc ấy bà vợ già tôi quay sang hỏi:
- Thế Việt Nam ta “ra nhập” dân tộc Hán từ hồi nào thế ông?
- Bà sao không hỏi Trung Ương lại hỏi lão này? Tôi thì làm sao biết được!
Đang đoạn mùi mẫn, nên tôi trả lời ấm ớ cho qua chuyện.
- Thế ông còn nhớ hôm mùng năm tháng chín (05/09/2016) vừa rồi. Trường Chu
Văn An, một trường Trung học Phổ thông lớn nhất Hà Nội làm lễ khai giảng cực kỳ
trọng thể. Trên cao treo một khẩu hiệu “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
– Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” dưới đề tên tác giả Hồ Chí Minh.
Thày trò hoan hỉ chụp ảnh kỷ niệm lại còn đăng lên mạng xã hội (Facebook) nữa.
Chả hiểu vì sao mấy giờ sau đã thấy “lột bài” đó xuống không thấy xuất hiện lại
nữa!
- Hôm nào rỗi rãi để tôi đạp xe lên trường hỏi mấy thày cô Hiệu trưởng, Hiệu
phó xem sao!
- Thế sao con cháu ngoại ông lại nói, nó xem trên mạng thấy chính ông đã
viết rằng tác giả của câu nói trên là của Quản Trọng, một mưu thần của Tề Hoàn
Công thời Xuân Thu Chiến Quốc, và nguyên văn câu đó là:
“Kế sách một năm, không gì bằng trồng lúa.
Kế sách mười năm, không gì bằng trồng cây.
Kế sách trăm năm, không gì bằng trồng người”.
Lại còn chụp cả ảnh câu nói đó đưa lên mạng nữa.
- Thế à? Nó bảo là chính tôi viết trên Facebook à! Sao tôi không biết nhỉ?!
- Với tôi ông cũng “ấm ớ hội tề” thế à?
- Đâu có, tôi có thể ấm ớ với thiên hạ thôi, chứ đâu dám ấm ớ với bà!
- Thế tối nay ông có muốn ăn cơm hay không thì bảo để tôi khỏi nấu.
- Sao lại không ăn. “Không ăn thì mẻ cũng chết” nữa là tôi!
- Ông này tại sao nhà biên kịch, đạo diễn, diễn viên kịch lại có thể liều
lĩnh viết bạt mạng, nói bạt mạng rồi đem diễn cho bao nhiêu người xem. Lại còn đưa
lên chiếu trên Tivi là phương tiện truyền thông đại chúng, cho cả tỷ người khắp
thế giới xem nữa mà không có ai duyệt để sửa sai nhỉ? Tôi chắc “những đồng chí
Tàu” mà biết dân Việt ta đã tự nhận là người Hán thì họ phải bịt miệng cười và
thốt lên: “Hảo, hảo lớ!”
- Thế tôi hỏi lại bà, một trường Trung học Phổ thông lớn và uy tín nhất Thủ
đô là trường Chu Văn An mà các thày, các cô còn không chịu học, không chịu đọc,
cứ căng phứa một khẩu hiệu trương rõ to lên cao giữa sân trường. Vừa sai câu
chữ, vừa sai cả tác giả thì còn dạy dỗ thế hệ sau thế nào?
- Thế mới biết muốn nịnh bợ cũng khó phết, cũng phải có kiến thức và phải đọc
nhiều!
(1) Hảo Hán:
Người đàn ông Hán tốt, dũng cảm, sẵn sàng bênh vực kẻ yếu.
Quản Trọng trong sách Quản tử, có nói:
"Nhất niên chi
kế mạc như thụ cốc
Thập niên chi kế mạc
như thụ mộc
Chung thân chi kế mạc
như thụ nhân
Nhất thu nhất hoạch
giả, cốc dã
Nhất thu thập hoạch
giả, mộc dã
Nhất thu bách hoạch
giả, nhân dã"
Tạm dịch:
"Kế một năm, chi
bằng trồng lúa
Kế 10 năm, chi bằng
trồng cây
Kế trọn đời, chi bằng
trồng người.
Trồng một, gặt một,
ấy là lúa
Trồng một, gặt mười,
ấy là cây
Trồng một, gặt trăm,
ấy là người"
Cuối cùng tôi cứ hâm hâm nghĩ lại câu nói của bà vợ già:
- Ông này tại sao nhà biên kịch, đạo diễn, diễn viên kịch lại có thể liều
lĩnh viết bạt mạng, nói bạt mạng rồi đem diễn bạt mạng cho bao nhiêu người xem.
Lại còn đưa lên chiếu trên Tivi là phương tiện truyền thông đại chúng, cho cả
tỷ người khắp thế giới xem nữa mà không có ai duyệt để sửa sai nhỉ? Tôi chắc
“những đồng chí Tàu” mà biết dân Việt ta đã tự nhận là người Hán thì họ phải
bịt miệng cười và thốt lên: “Hảo, hảo lớ!”
***
Đến bây giờ lại có ông mặt mũi trông ra phết đem khoe câu nói dấm dớ của bố
mình!
Hà Nội, 2024.
Đăng ký:
Nhận xét (Atom)