Khi bạn thành đạt

Hồi ấy khoảng năm 1976-1977 gì đó. Hai miền mới thống nhất, nên “luật lệ” có nhiều điều chỉ là những quy định tạm thời. Ông bạn học thời phổ thông với tôi, giờ đang là Tổng cục trưởng Tổng Cục Thủy sản, lương cao ngất ngưởng, quyền hành thì “dưới một người, trên muôn người”, nhưng công việc lại thật là nhàn nhã.

Biết tôi đã về hưu được mấy năm, chẳng có việc gì bận bịu, nên khi nào ông ấy rảnh rỗi quá thấy buồn, lại gọi điện bảo tôi lên Mã Mây, trụ sở cơ quan ông, để ông cho uống bia miễn phí. Ông thì không uống được bia, rượu nữa rồi, vì bụng ông đã quá to và vì mề, gan, tim, phổi ông cũng đã mấy lần phải “mổ xẻ” không thể “chất chứa” thêm men bia, men rượu được nữa, nhưng ông lại có “sở thích” là ngồi nhìn thằng bạn học cũ nghèo như tôi uống. Có lẽ đấy cũng là “sở thích” của những người đã quá no đủ, quá “sung mãn”. Họ không “dùng” được nữa nhưng vẫn muốn “xem” người khác “dùng”. Nhưng phải thú thật, tôi có mở hết ruột, gan, mề, phổi ra “để chứa” thì nhiều nhất cũng chỉ “vào” được hơn hai vại là mắt la, mày lét phải tìm chỗ “xả” rồi!

Cho nên nhiều khi nhìn thấy mấy “anh hùng bàn bia”, mặt tai tái, mồ hôi nhỏ giọt, nhưng mồm vẫn không ngớt “trề” ra “đớp đớp” vào vại, thì trong thâm tâm tôi lấy làm “nể phục” lắm lắm! Lòng vẫn nhủ lòng là làm thế nào mà họ lại có thể “tọng” cả chục vại bia vào bụng? Thật là phi thường!

Khi tôi dắt cái xe đạp cà-tàng đến 80 Mã Mây thì thấy đó là một quán bia rất sầm uất, người ra vào thật rộn rịp, đông vui. Chỉ có tiếng cười, tiếng gọi ồn ồn không ai nghe ai nói và cũng không ai kịp nói cho ai nghe.

Tôi rón rén khóa cái xe đạp rồi dựa vào cạnh cột điện. Khi vào trong quán tôi được người ta chào mời đon đả, nhưng khi tôi ngỏ ý muốn gặp ông bạn là Tổng cục trưởng Tổng Cục Thủy sản, thì một người trông không mấy thân thiện tiến lại hỏi tôi:

- Ông muốn gặp ông Ninh để làm gì?

- À, chẳng có việc gì cả, tôi đến để chơi với ông ấy thôi! Chúng tôi là bạn học.

- Ông ấy là Tổng cục trưởng Tổng Cục thì làm gì có thời gian chơi bời với ông!?

- Nhưng ông ấy nhắn tôi lên đây mà.

- Ông ấy vừa lên Bộ họp với Bộ trưởng rồi, không có nhà!

- Sao lại có thể như thế được?

- Ông nói sao? Có cái gì mà được với không được? Ông về đi để chúng tôi còn làm việc!

Với ánh mắt nhìn tôi không “lành” cho lắm, thêm cái giọng coi thường người khác của anh Bảo vệ, đã làm tôi nổi nóng nói to:

- Anh về nói với thẳng Tổng cục trưởng nhà anh là lần sau đừng nhắn tôi lên nữa nhé!

- Làm gì thế, làm gì thế hả Vận?

Tiếng nói cũng to không kém của ông bạn Tổng cục trưởng Tổng Cục đang thò cổ ra từ cầu thang trên gác hai chõ xuống hỏi.

Anh Bảo vệ tên Vận lập tức lùn hẳn xuống, nhũn nhặn:

- Dạ báo cáo Thủ trưởng có bác này đến thăm Thủ trưởng đấy ạ.

- Tớ vừa được anh này nói là cậu đi họp với Bộ trưởng rồi cơ mà. Sao vẫn ở đây à? Tôi vẫn rất bực hỏi lại.

- Đi họp lúc nào, cái thằng chỉ giỏi bịa. Sao không mời bác ấy lên đây?

- Dạ, dạ, cháu mời bác lên gác hai ạ.

Tôi lên gác hai, thì ra Văn phòng của ngài Tổng cục trưởng Tổng Cục Thủy sản là ngay trên nóc “quán nhậu” số 80 Mã Mây này.

Ông bạn tôi chữa thẹn vì bị anh Bảo vệ qua mặt, mời tôi ngồi trong căn phòng rộng mênh mông mát lạnh vì máy điều hòa chạy vù vù, rồi nhấc ống nghe gọi:

- Vận, Vận, cho mang lên hai vại bia và mấy con mực nướng nhé!

- Mực mõ gì, thôi tôi ngồi với ông một lúc rồi về, không ăn uống gì cả!

- Ô hay, sao lại bực mình với thằng bảo vệ. “Có dung kẻ dưới mới là người trên chứ”! Ông bạn già!

- Ở đâu bây giờ cũng nhìn người bằng nửa con mắt. Ai hỏi, chúng nó cũng coi như đến nhờ cậy, xin xỏ, khó chịu bỏ mẹ!

- “Quen dái dạ, lạ dái áo”(1), ông còn lạ gì mà bực mình cho nó khổ. Để tôi gọi thằng Hải lên uống với ông cho vui.

- Nó đang ở đâu?

- Nó đến từ lúc nãy, nhưng nó bảo uống bia với thằng không biết uống như tôi, nó “đéo” sướng, nên nó lại cầm vại xuống nhà rồi!

Nói rồi Ninh mở cửa xuông nhà, một chốc thấy Hải mặt đỏ tía cầm vại bia theo Ninh bước lên. Vừa nhìn thấy tôi, Hải đặt vại xuống bàn xồ đến ôm chặt lấy tôi hôn lấy, hôn để cả hai má như trong phim Liên-Xô đang chiếu trên rạp.

Ba thằng bạn học cũ hồi Phổ thông Trung học nay đã già ngồi với nhau, cạnh mấy vại bia và dăm con mực nướng, xem chừng có nhiều tâm trạng! Chẳng biết nói gì, nói từ đâu, nên cứ một thằng định nói thì thằng kia lại ra hiệu không nên nói.

Sang đến vại thứ hai, tôi đành hỏi Ninh chỗ đi vệ sinh để còn “trút bầu tâm sự”. Một lúc sau anh bảo vệ hớt hải chạy lên báo có Bộ trưởng đến. Ninh bảo bọn tôi cứ tự nhiên vì vị Bộ trưởng này là bạn học cùng lớp với Ninh ở Đại học Thủy sản mà:

- “Nó còn học dốt hơn tao nhiều!”

Tuy nhiên tôi không muốn ảnh hưởng đến bạn nên rủ Hài xuống nhà uống tiếp. Không ngờ Hải khùng lên nói:

- Bộ trưởng là cái “đếch” gì? Tao cứ ngồi đây đấy, “sợ gì cha con thằng nào”!

Vừa lúc ấy tay Bộ trưởng kia bước vào phòng, không biết ông ta có nghe thấy Hải nói gì hay không, nhưng ông ta chào hai chúng tôi trước rồi đến bắt tay, nói:

- Hai bác cứ tự nhiên. Tôi chỉ đến gặp đồng chí Ninh một lát thôi, không làm phiền các vị lâu đâu!

Tôi cảm thấy ngượng với thái độ lịch thiệp của ông ta, bèn đứng dậy nói:

- Cám ơn ông Bộ trưởng! Chúng tôi là bạn học cũ với ông Ninh, hôm nay rỗi ghé thăm ông ấy. Ngồi đã lâu, chúng tôi xin phép, chào hai ông, chúng tôi về.

Ninh tiễn chúng tôi ra cửa và hẹn hôm nào rỗi lại đến.

Trên đường về tôi cứ nghĩ:

Không hiểu sao, Hải một người bạn học thông minh, vui tính dù đã tốt nghiệp Đại học, nhưng vì “thành phần cao” nên suốt đời đành làm bảo vệ cho một Công ty Lương thực và dạy thêm tiếng Pháp, tiếng Anh để kiếm sống. Nay đã về hưu nhưng trong lòng, thì không lúc nào được thanh thản, lúc nào cũng hay giận hờn, cáu bẳn.

Tội nghiệp bạn tôi.     

Hà Nội, 2015.

(1) Quen dái dạ, lạ dái áo: Quen thì sợ tư cách, lạ thì sợ áo, sợ quần (cái vẻ bề ngoài)