Cái gầm giường đầy tiền

Đất nước sau khi thống nhất năm 1975 được ít lâu, thì hai miền Nam Bắc bắt đầu giao lưu, mà đầu tiên là giao lưu về kinh tế.

Câu cửa miệng mà dân Sài Gòn hay nói để mỉa dân “Bắc kỳ cọc cạch lửa”(1) là thời kỳ Miền Nam nhận họ, Miền Bắc nhận hàng(2)

Tôi có ông bạn học hồi Phổ thông làm đến Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản. Dưới một người (là Bộ trưởng), trên muôn người. Lúc bấy giờ ở Bộ Thủy sản có việc trao đổi hàng hóa.

Miền Nam mang nước mắm, cá khô, moi khô(3),… ra Bắc chỉ để “đổi” lấy cá giống vào trong đó. Nguyên tắc thì như vậy, nhưng thực tế thì không phải vậy.

Số hàng mang ra Bắc để đổi cá giống gấp hơn chục lần giá trị số cá giống mang vào trong ấy. Thế thì hàng dư ra chả lẽ lại mang về. Ngay người “ngớ ngẩn” nhất cũng biết bán đi để mang tiền về cho gọn. Hồi đó còn tồn tại ba, bốn loại giá cả. Giá cung cấp, giá mậu dịch, giá chợ đen và giá nội bộ,…Mà giá nội bộ để trao đổi trong cùng một Bộ với nhau chỉ bằng phần chín, phần mười giá thị trường. Tất nhiên cũng không ai đem ra chợ mà lại bán theo giá cung cấp hay giá nội bộ. Lại cũng không có ai lại “trung thực báo cáo” với “lãnh đạo” về “cái sự chênh lệch này”.

Tiền chênh lệch tất nhiên cũng chẳng ai “nuốt” nổi một mình. Tuy vậy khi chia năm, sẻ bảy nó cũng còn lớn lắm. Sau một chuyến hàng “trao đổi Nam Bắc” “mỗi xuất” cũng mua được một cái nhà loại trung bình.

Sau sự cố “mất trắng hàng” do một “cặp mẹ con” buôn bán sừng sỏ nhất, nhì chợ Đồng Xuân “hành sự”. Họ đã sử dụng đến “chiêu tuyệt kỹ” là “rượu nồng và thịt béo” để đưa anh chàng phụ trách trẻ tuổi vào bẫy. Tay này bị “tống giam” ngay sau đó. Rồi chỉ ít lâu sau đó một cán bộ khác được thay thế. Truyện cụ thể thế nào đã được nói tóm tắt trong truyện ngắn “Vật lộn” đăng ở trên Blog này (vào ngày 15/09/2014 - “trang 18”).

Đấy cũng là “thời cơ quý báu” gần như “trời cho” mà ông em con bà cô ruột tôi là nhân viên ở Bộ Thủy sản đã về hưu, “bắt” được mối làm ăn “béo bở” này.  

Ông ta đến tìm tôi để bàn bạc. Mà cũng lạ, cứ có việc làm ăn gì rắc rối thì ông ta mới “tìm” đến tôi, còn ăn hoặc chia lợi nhuận thì không lần nào ông ta nhớ tới tôi cả.

Dù không làm việc trong ngành kinh doanh hay thường “dính dáng” đến của cải, vật chất bao giờ. Nhưng dù sao cũng là một cán bộ nhà nước gần ba mươi năm, nên cái “kiểu” làm ăn bài bản và rườm rà trong tôi “nó ngấm vào máu” và trở thành “mặc định”(4).

Tôi áp dụng kiểu xuất nhập hàng mà các kho bãi Quốc Doanh vẫn thường làm.

Mấy chục toa xe về đến ga đầu mối Giáp Bát, tôi cho bốc hết hàng nhập về các kho đã thuê trước của các cơ quan nhà nước, lúc ấy đang rộng “thênh thang” chẳng biết dùng vào việc gì!

Ổn định đâu đó tôi cho một người thu tiền, một người xuất hàng. Cứ tuần tự như thế thì “trẹo” đi đâu được xu nào nữa!

Tuy nhiên lại nảy ra một điều rắc rối mới, đó là vì số hàng quá lớn “đẻ ra” số tiền thu về cũng quá nhiều, mà tôi đâu có phải là “một doanh nhân”, nên làm gì có “chỗ” để chứa tiền!? Từng bọc, từng bọc tiền lớn, tiền nhỏ được nhét vào gầm giường rồi phủ một tấm chăn lên để che tạm.

Chỉ riêng việc phân ra để xếp vào từng loại tiền một cũng làm cho vợ tôi kêu trời, kêu đất. Phân ra rồi cũng không thể đếm xuể. Lấy lạt “trói” lại từng bọc, từng bọc lớn một, rồi tống vào gầm giường.

Đấy đúng là thời kỳ tiền đổ vào nhà tôi như nước lũ. Không dám “bốc phét” với mọi người là lúc đó trông thấy tiền nhiều quá mà lo sợ, mà ngán ngẩm.

Đấy là chưa kể những vụ mạo hiểm đèo hàng bao tải tiền từ Bắc Ninh hơn ba chục ki-lô-mét về giữa đêm.

Có những lần phải sang tận Bắc Ninh để “gom” tiền của mấy hợp tác xã, chiều tối mới xong. Lúc “đóng” tiền vào bao thì đầy ự đến miệng. Nhét một nắm rơm nõn trên để ngụy trang. “Vật” được cái bao tải tiền nặng như “cối đá lỗ” lên poóc-ba-ga(5) đã chật vật lắm rồi. Khi đạp xe ra gần đến đường cái thì bỗng cảm giác như có người đang theo sau mình. Chả lẽ lại quay lại làng ngủ qua đêm. Hồi ấy thì lấy đâu ra điện thoại để nhắn tin về cho vợ. Vì lúc đó còn trẻ, mới gần bốn mươi nên “máu liều” cũng còn khá nhiều trong huyết quản, nên cứ đạp phứa đi. Đến đường cái, tôi không rẽ về phía Hà Nội, mà ngoặt ngược về phía Bắc Giang. Ánh đèn đường chỉ loáng thoáng khi tỏ, khi mờ. “Mở hết tốc lực”, qua một đống rơm to ven đường, tôi rẽ ngoắt vào phía sau nấp lại. Quả nhiên có hai người đạp xe đèo nhau theo rất sát. Họ cố đạp thật nhanh để đuổi kịp, nhưng do đường tối họ không nhìn thấy tôi đã nấp sau đống rơm. Ước chừng vài phút, tôi quay xe lại đạp hối hả về Hà Nội. Cỡ phải nửa đêm, đến dốc cầu Long Biên thì xe xịt lốp. Ngó trước, ngó sau thấy một hàng sửa xe thắp một ngọn đèn nhỏ le lói bên hè.

Vật được cái xe ra để vá xăm, phải ông thợ cứ lóng nga, lóng ngóng. Hỏi ra mới biết ông già là nhân viên văn phòng, tối ra ngồi vá xe kiếm ít tiền “cải thiện”. Tôi bảo ông để tôi làm rồi giả tiền cho ông ấy.

Về đến nhà thì gà đã gáy sáng, cỡ phải một, hai giờ rồi.  

Lắm lúc tôi tự hỏi: làm sao lại không bị cướp mất tiền hoặc bị đâm chết dọc đường!?

Tiền trong nhà nhiều quá, nhiều phát ngốt lên, chật chội, ngột ngạt.

Thế mới biết các cụ chúng nó nói: “Thái quá, bất cập - Có nghĩa là cái gì có nhiều quá đều trở thành bất tiện. Ngay cả những thứ rất cần như tiền của, vật chất, kể cả tình yêu nữa.”

Nhưng cái “số tôi” nó thế đếch nào ấy, một thời gian dài nhà đầy tiền mà mình thì “cóc” có “đồng mẻ” nào để chi dùng mới lạ chứ!    

***

Điều nực cười nhất, là khi đến nhận tiền, ông em họ không nhớ mà “chừa” lại cho tôi một đồng kẽm nhỏ và “quên” cả lời cảm ơn. Cứ y như tôi sinh ra để làm việc này và để làm không công cho ông ấy.

Lắm lúc tôi tự hỏi, mình đã làm gì, đã giúp đỡ cho ai trong các vụ “làm ăn phi pháp” và cực kỳ nguy hiểm này?

Thì ra tôi chỉ là một “quân tốt đen” trong tay ông em họ “tham lam và bẩn thỉu”!

Cuối cùng, các Hợp Tác Xã mua bán ngoại ô biết chuyện, họ bàn với nhau là chi cho tôi một khoản tiền nhỏ vì khi có tôi tham gia phân phối, thì với cùng một lượng hàng hóa, họ chỉ phải trả cho chủ hàng có già nửa số tiền trước đây họ phải trả cho mẹ con bà Đệ ở chợ Đồng Xuân.

Để tôi vui vẻ nhận, họ nói là tiền này là tiền bồi dưỡng nhỏ cho người đã có đóng góp và làm lợi cho họ.

Tôi mang số tiền gọi là “bồi dưỡng nho nhỏ” này mua được hai cái mô-tô 67, mà lúc bấy giờ, mỗi cái xe có thể đổi một căn nhà loại trung.

Tôi thành người giàu có nhất khu tập thể và được “mệnh danh” là “kỹ sư nước mắm”. Trong túi xách của tôi bao giờ cũng có mẫu nước mắm và cá khô.  

Một thời gian dài tôi đột nhiên trở thành người “đáng nể” trong mắt đồng nghiệp và một lần tay trưởng phòng của tôi đã ngỏ lời xin được giúp việc cho tôi để phụ giúp trong cuộc “buôn bán” mắm, moi này!

Thế mới biết các cụ nói cấm có sai:

 “Đồng tiền, đi liền khúc ruột”

Hà Nội, 2015.

(1)   Bắc Kỳ cọc cạch lửa: Người Bắc Kỳ xưa nghèo đi phu Cao su cho Pháp trong các đồn điền Nam Bộ không có bật lửa, thường dùng hai hòn đá nháp để đánh lửa hút thuốc, nên đi lại có tiếng va cọc cạch của hai viên đá để trong túi phát ra.

(2)   Miền Nam nhận họ, Miền Bắc nhận hàng: Miền Nam ra Bắc nhận người thân tập kết năm 1954. Còn Miền Bắc vào trong Nam để “xin” và “nhặt nhạnh” các thứ từ chủi cùn, rế rách. Tỏ ý miệt thị dân Bắc kỳ nghèo đói.

(3)   Moi: loại tép biển nhỏ thường dùng làm mắm

(4)   Mặc định: Xác lập mặc định, dĩ nhiên, tất phải thế

(5)   Poóc-ba-ga: porte bagages (tiếng Pháp): cái đèo hàng