Ông giáo già lẩn thẩn

Sáng sáng tôi dậy từ năm rưỡi ra sân đình Hoàng Mai cạnh nhà để tập thể dục môn đi bộ. Đây là môn thể dục hợp với người già. Trước đó dăm năm tôi mới ngoài bảy mươi còn có thể chống đẩy được vài, ba chục chiếc, không chịu theo vợ ra Hồ Đền Lừ để đi bộ, bị vợ chê là lão dở hơi. 

Nhưng khi đã có tuổi, ai cũng sẽ thấm thía câu:

“Mỗi năm, mỗi tuổi nó đuổi xuân đi - Cái già xồng xộc, nó thì theo sau”.

Tôi thì lại nghĩ không phải nó chỉ đuổi xuân đi đâu, mà có khi nó còn đuổi cả cái sinh mạng nhỏ nhoi của ta đi nữa!

Sự xuống sức hằng năm nó hiện lên rất rõ ràng. Năm sau yếu hơn năm trước một cách rất rõ rệt. Tôi đành theo vợ ra đi bộ ở quanh Hồ Đền Lừ.

Ở đây mới thấy không chỉ có ta, mà có cả Tây, Tàu, Nhật Bản…cũng ra đấy đi bộ, chạy bộ khá đông và đều đặn. Bên ngoài họ cũng giống như chúng ta, nhưng nếu quan sát kỹ một chút sẽ thấy vẫn có những cái khác.
Họ lặng lẽ tập tành, cũng đi, cũng chạy nhưng không gây tiếng động ồn ào, cố không làm ảnh hưởng tới người chung quanh.

Ta thì ngược lại. Trên hai cái sân quanh hồ, có vài nhóm tập thể dục nhịp điệu. Mà đã là thể dục nhịp điệu thì ắt phải dùng loa, để hát và hò hét cho nó thành nhịp điệu. Nhóm này dùng bộ loa này, nhóm khác dùng bộ loa khác. Ai cũng cố khoe mình sành điệu hơn “bọn” bên cạnh, loa bên mình phải kêu to hơn loa “hàng xóm”. Các âm thanh choang choác, hỗn loạn chói lỗ nhĩ. Nó làm ta có cảm giác như đang ở trong một thùng rác đầy ruồi nhặng. Ầm ĩ và bức bối. Lại có cô đã luống tuổi, chắc trước ở nhà hát tuồng, chèo nào đó vừa về nghỉ vẫn còn thấy ngứa nghề, đeo bên vai một bộ loa nhỏ, vừa hát, vừa lượn lờ quanh đám người đang ngồi nghỉ để cố phô diễn lại cái giọng đã “về vườn” của mình. Tôi suýt nữa thì bị một fen(1) của cô ta “choảng” cho một trận vì cái tội đã ngứa mồm góp ý.

Gần đây khi yếu hơn nữa, vợ tôi lại “khuyên” là chỉ nên đi bộ ở sân đình cạnh nhà, đã gần lại không phải sang đường. Tránh trường hợp chẳng may có anh, chị nào đó vô ý xô vào cho một phát, lúc ấy khỏe chả thấy đâu, mà có khi phải ngồi tịt ở nhà ăn ỉa tại chỗ cũng nên!

Trên cái sân đình mỗi chiều rộng trên dưới chục mét nhưng được lát đá xẻ Ninh Bình sạch sẽ, phẳng phiu, có kê hơn chục cái ghế đá và cả ghế gra-ni-tô(2). Ở đây sáng nào cũng hiện lên cả một xã hội thu nhỏ. Trẻ có, già có, nhỡ nhỡ, nhàng nhàng cũng có. Người thì đi bộ, kẻ đánh cầu lông, có người ra chỉ ngồi thư giãn, người mang bữa sáng ra đây ăn, lại còn có cả người mang cháu nhỏ ra chăm sóc và xi ỉa.  

Ngồi cạnh tôi hôm ấy là anh Đa, khoảng trên năm mươi tuổi, làm nghề xe ôm, khỏe mạnh, mau mồm miệng, đang cố “cày” để nuôi hai đứa con đang học Đại học.

Anh Đa hay hút thuốc lá nhưng biết tôi không thích, nên đã dụi điếu thuốc trước khi đến ngồi gần nói chuyện:

-   Ông à, ông Lâm cạnh nhà ông, có lẽ cũng ngang với tuổi ông, ông nhỉ?

-   Ông Lâm bảy nhăm, thua tôi bốn tuổi.

-   Ông à, cháu thấy ông ấy lẩn thẩn thế nào ấy?!

-   Sao anh lại nói thế?

-   Con cái nhà cửa khang trang, giàu có nhất nhì vùng này mà ông ấy cứ tha thẩn nhặt nhạnh mấy cái chai nhựa, mấy cái bếp than tổ ong cũ người ta đã bỏ đi.

-   Thấy mấy người vứt bừa ra lối đi, ông ấy nhặt xếp gọn lại cho mấy anh, chị dọn vệ sinh dễ nhặt.

-   Thế mà cháu cứ tưởng. Nhưng hôm nọ nói chuyện với ông ấy thì thấy ông ấy lẩm bẩm cái gì ấy!

-   Anh thấy ông ấy nói gì?!

-   Đang nói chuyện với cháu về giá sinh hoạt thì ông ấy lại thì thầm như đang nói với ai: - “Ở dưới ấy có lạnh lắm không, bố gửi thêm cái chăn cho con nhớ!”

-   Ông lão có cậu con giai út tốt nghiệp đại học đã trên mười năm, vợ con tử tế, mới đây không may bị tai nạn chết, nên ông ấy chưa quên ngay được.

-   Thế cái nhà to đùng cạnh nhà ông là nhà của cậu ta à?

-   Không. Đấy là nhà con gái ông ấy. Cô ta làm luật sư cho một ngân hàng lớn, lương trên nghìn Đô-la Mỹ.

-   Hèn nào, cháu thấy ông lão vẫn hay ra vào nhà ấy.

-   Ừ, lúc ở đấy, lúc ở nhà cậu con giai út mới mất, hai nhà cũng chỉ cách nhau một quãng ngắn.

-   Thế bây giờ ai nuôi ông ấy ạ?

-   Ông bà đều là giảng viên đại học, lương hưu trên chục triệu đủ ăn rồi, cần gì phải có ai nuôi!

-   Thế ạ! Thế mà cháu cứ tưởng…

-   Anh Đa này, hôm nọ ngồi uống nước với tôi, ông ấy tâm sự: “Ông ạ, tôi với ông cùng quê nên tôi mới nói điều này, tôi xuất thân nghèo khổ, lớn lên may mắn được học hành rồi lấy vợ, sinh con. Tôi có dặn chúng nó là: “Sau khi tao chết chúng mày cho thiêu đi rồi rắc ra ruộng, nơi khi bé tao thường ra mò cua, bắt ốc. Để tao được thanh thản, được trở về với thiên nhiên, với cội nguồn”.

-   Thật thế hả ông?

-   Anh không tin à?

-   Thế mà cháu cứ tưởng!

-   Tưởng cái gì?

-   Ông ơi, sao một ông già lù dù(3) lại có suy nghĩ lành mạnh và thiện lương đến như thế ông nhỉ?

-   Anh cũng nghĩ vậy à?

-   Cháu thấy ở ta, chưa ai có suy nghĩ tốt đẹp được như thế!

-   Có đấy, nhưng đã lâu lắm rồi.

-   Ai ạ?

-   Đó là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Đức độ và chiến công của ngài tự cổ đến giờ chưa có ai sánh kịp. Cụ qua đời vào ngày hai mươi, tháng tám (Âm lịch) năm 1300. Khi sắp mất, Trần Hưng Đạo có dặn các con rằng: "Ta chết thì phải hỏa táng, lấy vật tròn đựng xương, bí mật chôn trong vườn An Lạc, rồi san đất và trồng cây như cũ, để người đời không biết chỗ nào,..." Ngài được nhân dân cả nước tôn thờ là Đức Thánh Trần.

-   Đúng ngài là một vị thánh, đời đời mọi người phải biết ơn và kính trọng.

-  Anh không biết, chứ nhiều nước quanh ta đã làm thế từ lâu rồi. Họ thiêu rồi rắc tro xương ra sông suối.

-   Thật thế hả ông, họ thật đáng học tập và kính nể!

Tôi bất ngờ với quan niệm trong sáng và cao đẹp của những con người như ông Lâm, như anh Đa bình dị, sống gần gũi ngay cạnh tôi.

Tôi hiểu thêm được một điều nữa trong cuộc đời này là:

“Đôi khi cái tâm sáng bóng, lại nằm trong một cái vỏ thật xù xì!”

Hà Nội, 2018.

(1)   Fen: (Fan: tiếng Anh): người hâm mộ

(2)   Gra-ni-tô: Vật liệu nhân tạo: Hỗn hợp của xi-măng với đá hạt, bột đá (Tiếng Anh: Granito).

(3)   Lù dù: Chậm chạp, thiếu lanh lẹ,