Con giun to bằng cổ tay

Hồi năm 1952 thì phải, lúc đã 12,13 tuổi tôi mới gặp lại mẹ, mới được đi học, mới được hưởng cái hạnh phúc bình thường của một đứa trẻ. Đơn giản là được ăn cơm hằng ngày, được đi học hằng ngày, được mẹ và chị chăm sóc, đe nẹt, nhiều khi được ăn những trận đòn của người thân vì thương mà đánh, chứ không phài để trút giận.

Nhưng do lang bạt kỳ hồ(1) suốt cả thời thơ ấu, nên tôi khó có thể bỏ ngay cái tính ngang cành bứa(2) đã thâm căn cố đế(3) từ lâu. Cả nhà đành chấp nhận, bởi biết rằng có đánh chết cái nết cũng không chừa. Mẹ và chị giận, song cũng thương, đành cho qua để êm cửa, êm nhà.

Mùa hè ấy tôi bị đậu mùa, căn bệnh khá nguy hiểm mà trẻ con thường mắc phải, cả mẹ, cả chị đều không biết. Tôi sốt mê man mấy ngày nên mọi người đều lo lắng. Không biết làm thế nào mẹ tôi cho mời ông thày cúng nổi tiếng nhất vùng về chập cheng cúng bái mấy ngày liền.

Hôm tôi ngớt sốt thì mặt và cổ mọc đầy mụn đỏ, hai con mắt cũng đỏ quạch.

Tôi mở mắt thì thấy mẹ ngồi bên mừng rỡ nói:

-   Con sốt li bì, mê man mấy ngày rồi, may nhờ được thày cúng cao tay nên mới rứt được đấy!

-   Thế con làm sao mà sốt hả mẹ?

-   Mẹ không biết!

-   Mẹ đưa cho con cái gương xem, sao con thấy mặt và cổ con ngứa quá!

-   Ấy không được, không được soi gương mất linh, mất linh! Một người đàn ông trung niên mặc áo the, khăn xếp đứng gần đấy nói chen vào.

Tôi đảo mắt nhìn, thì thấy giữa nhà bầy một bàn thờ khói hương nghi ngút, cỗ bàn hoa quả tràn ngập chung quanh.

Tôi hỏi:

-  Cúng cái gì mà đốt lắm hương thế, con đến ngạt thở mất?

-  Thày bảo sao phải theo thế con ạ! Mẹ tôi xoa đầu thì thầm dỗ dành.

-   Mẹ cứ đưa gương đây, không con dậy con lấy lấy...

-   Đây, gương đây, gớm sao mà khó bảo thế!

-   Mẹ ơi, con bị đậu mùa, mụn mọc đầy mặt và cả trong mắt nữa đây này, chứ có bị ma quỷ nào ám đâu mà phải cúng bái?!

- Không được báng bổ, không được báng bổ, kẻo bị quở trách đấy! Ông thày cúng đứng cạnh nhiệt tình can gián.

- Ông hãy xéo ngay khỏi nhà tôi, không tôi đập cho vỡ tráp ra bây giờ! Nói rồi tôi tung chăn ngồi bật dậy.

Có lẽ ông thày cúng sợ cái mặt đầy mụn và đôi mắt đỏ ngầu của tôi thì ít nhưng sợ lây cái bệnh đậu mùa quái ác này thì nhiều nên ba chân bốn cẳng chuồn nhanh như một cơn gió.

Sau đó ít ngày tôi khỏi và lại đi học bình thường, lúc đó mới vỡ lẽ ông thày cúng cũng là người quen ở ngay xóm bên, làm nghề đồ tể. Ngoài nghề giết mổ lợn, ông còn làm cỗ cưới, cỗ cúng và kiêm luôn cả nghề thày cúng nữa.

Gặp nhau ông ta chào hỏi niềm nở, còn nói thêm:

- Không cúng thì còn lâu cậu mới đi học được.

- Bố láo! Tôi cười chế nhạo.

Tôi nghĩ ông ta cũng là người hồn nhiên, vô tư và đột nhiên tôi thấy khoái cái ông đồ tể kiêm thày cúng này thật sự!

Ít lâu sau, hai chúng tôi quen nhau, hay lui tới với nhau, mặc dù tôi chỉ đáng tuổi em út ông ta, còn ông ta lại thích chuyện trò với một thằng nhãi ranh ngang bướng.

Khi thân rồi tôi hỏi ông là có tin vào chuyện cúng bái không?

Ông trả lời:

- Thấy người ta làm thì làm theo chứ thật sự cũng chẳng tin gì vào chuyện cúng vái!

- Nhưng sao không làm việc khác mà lại làm cái nghề mê tín dị đoan này?

- Ơ hay, nó dễ làm, mà lại có nhiều lợi lộc. Thu nhập bằng mấy các nghề lao động khác, kể cả nghề đồ tể thì sao lại bỏ qua?

- Nhưng chỉ những người không hiểu biết mới tin vào mấy cái trò vớ vẩn ấy!

- Nhiều người còn mê muội lắm, nên vẫn còn kiếm ăn tốt!

***

Mấy tháng sau tôi lại bị một trận đau bụng quằn quại, phải nghỉ học ở nhà. Mẹ tôi sợ cuống cuồng và lại định sang mời ông thày cúng. Ông ta đến nhưng không bầy biện cỗ bàn cúng bái nữa mà sang thăm tôi như một người quen.

Khi mẹ tôi bảo:

- Lần trước không nhờ thày cúng giải hạn cho thì làm sao qua được trận thập tử nhất sinh ấy!?

- Không phải thế đâu bà ạ! Cậu ấy nói đúng đấy, cậu ấy bị đậu mùa, kiêng nước, kiêng gió tốt là sẽ qua thôi. 
Không ngờ ông ta lại nói thế, làm mẹ tôi như chợt tỉnh khỏi cơn mê.

Tôi nói với mẹ:
- Lần này để con đi khám bệnh xem nó ra thế nào đã!

Tôi đi khám thì mới biết đã rất lâu, có lẽ từ bé chưa tẩy giun lần nào, nên giun đã sinh sôi, nảy nở ra vô vàn, từng búi lớn, búi nhỏ đang hoành hành trong ruột. Bụng tôi cứ cuộn lên, xẹp xuống liên tục làm sao mà chẳng sinh chuyện cho được!

Ông Y sỹ già, đã hành nghề mấy chục năm ở Trạm xá khu phố từ thời Pháp thuộc, lúc còn trẻ ông tốt nghiệp Thú y sỹ, cả xóm cứ chớt nhả gọi là thày thuốc Chó Mèo, sau chẳng lấy đâu ra nhiều chó mèo cho ông ấy chữa nữa, thế là Lãnh đạo chuyển ông sang khám và chữa bệnh cho dân trong khu.

Ông ta mắc bệnh nghề nghiệp rất điển hình là hay quan trọng hóa mọi thứ trên đời, nên sau khi khám thấy bụng tôi cứ cuộn lên như sóng biển thì nằng nặc bắt tôi đi phẫu thuật dạ dày.

Không phải tôi sợ mổ xẻ, mà là tôi nghĩ cùng bất đắc dĩ mới đụng đến dao kéo.

Ở Trạm xá về tôi mua một liều thuốc giun của người lớn uống.

Thế là chỉ với một liều thuốc giun mạnh thêm một liều thuốc xổ nữa, tôi lại khỏe lại bình thường.

Hôm gặp nhau ngoài ngõ ông Y sỹ già có hỏi, rồi kết một câu rất vui:

- Con giun của cậu chắc phải to bằng cổ tay!

- Cháu còn giữ lại được một con. Ông có muốn xem không ạ? Tôi chớt nhả, may, mà ông ta hơi nghễnh ngãng nghe không thủng lắm, nên không giận.

Hà Nội, 2018.

(1)   Lang bạt kỳ hồ: Sống nay đây mai đó.

(2)   Ngang cành bứa: Cây bứa cành mọc ngang ý nói rất ngang bướng

(3)   Thâm căn cố đế: Đã ăn sâu, khó lay chuyển

(Bài viết đầu đời viết khi còn là học sinh THPT Ngô Quyền Hải Phòng - 1959)