Vũ điệu Tăng-gô

Tôi đang chạy xe trên phố Lê Đại Hành để tìm đến chỗ anh chàng sửa xe quen nằm trong ngõ Vân Hồ II, thì cái xe bỗng ặc một cái rồi đứng khựng lại. Xe của tôi là cái xe Peugoet 102 giẻ rách mà có lẽ người Phú-lang-sa(1) sản xuất từ thời Nã-Phá-Luân(2) còn mặc quần thủng đít. Rất hay giở chứng, hệt như một tiểu thư quá lứa, cứ động một tý là lại ngúng nguẩy giận dỗi.

Người đi xe phía sau huých nhẹ vào đít xe tôi, nổi cáu:

-   Đi kiểu gì thế, muốn vỡ mặt à?

-   Xin lỗi! Tại cái xe nó giở chứng, tôi không biết làm thế nào.

Có lẽ thấy tôi râu tóc đã bạc phơ, nên anh ta không thèm chấp.

Đến chỗ anh chàng sửa xe đon đả hỏi han. Khi biết tôi vừa bị mắng do cái xe tự chết máy, thì vằn mắt lên hỏi:

-   Ông còn nhớ mặt thằng đó không, ông lên xe con đèo đi tìm nó.

-   Tìm làm gì?

-   Con cho nó đến khoa xương bệnh viện Bạch Mai điều trị!

-   Tôi xin, đang chạy vỡ mặt để lo giấy tờ nhà đất còn chưa đâu vào đâu, lại còn gây thêm rắc rối nữa để được lên “nghỉ” trên Đài Hóa thân Hoàn vũ(3) à?

-   Con nghe nói chính sách năm nay đã mở toang kể cả những hộ mua bán nhà cửa chỉ có giấy viết tay cũng được cấp sổ đỏ cơ mà ông?!

-   Chính sách vưỡn biết là thế. Nhưng cụ thể thì cũng phải trải qua bao nhiêu đoạn trường(4), cũng nhiều khúc nhôi(5) lắm.

-   Thật thế hả ông?

-   Đây là tập hồ sơ mà tôi đang cầm đây này. Đã đủ dày chưa. Từ nhà đến Ủy ban Phường hơn ba cây số tôi chạy đi, chạy lại trên mười lượt vẫn chưa nộp được hồ sơ cho họ.

-   Thế là cái quái gì?

-   Mỗi lần đến làm việc với Ủy ban, phải xếp hàng cũng mất tối thiểu hai chục phút mới đến lượt mình. Hỏi xong một việc cũng mất dăm mười phút, chưa kịp nắm được những câu dặn dò của cán bộ, những người xếp hàng sau đã ồn ồn lên thúc dục. Nếu hỏi lại một điều gì đấy, lập tức bị mọi người phàn nàn. Chen ra ngoài về nhà bổ sung vào hồ sơ, đến Ủy ban lại xếp hàng. Xem qua lại vẫn bị chê là còn thiếu cái này, thiếu cái này nữa.

-   Mới lại có khi họ dặn một đằng, cụ lại xằng một nẻo, không nắm được nên mới phải bổ sung. Thế bác mới mua nhà này à? Anh Quang hỏi lại.

-   Nhà của bố tôi mua từ 1978, nhà nước bán có giấy tờ, dấu má hẳn hoi.

-   Thế sao đến giờ gần bốn mươi năm vẫn chưa được cấp sổ đỏ?

-   Có trời mới trả lời được câu anh hỏi!

-   Hay bác không chịu trình báo, kê khai?

-   Tổng cộng không dưới một trăm lần ra vào trình báo. Quận có, phường có. Hồ sơ cũng tập dầy, tập mỏng! Thời gian quá nửa kiếp người rồi cơ mà!

-   Phải có lý do gì chứ?

-   Mỗi lần thiếu một tí, bổ sung rồi vẫn thiếu một tí nữa!

-   Phải biết là kê khai những mục gì và phải làm những giấy tờ gì chứ? Sao bác không hỏi cặn kẽ một lần để kê khai cho đầy đủ!

-   Đấy thì như cái chuyện làm sổ đỏ lần này cũng vậy. Tờ khai có đến gần chục trang đánh máy kín mít. Ngay luận văn tốt nghiệp Tiến sĩ cũng không thể nào kỹ càng tỷ mỷ đến thế. Tôi làm Thiết kế bốn mươi năm, thường ngày phải nhìn, phải soát bản vẽ, bản tính dầy đặc mà nhìn thấy bản khai này cũng còn choáng, mãi mới định thần lại được. Miệt mài mà kê hết các mục trong đó cũng phải mất dăm tiếng đồng hồ. Các ông già, bà cả mắt kém, chữ nọ đụ mẹ chữ kia thì phải mất vài ngày, thậm chí cả tuần mới kê xong. Kê rồi chưa chắc đã đúng.

-   Sao các cụ không sai con cháu nó làm hộ?

-   Anh con tôi năm nay đã năm mươi tuổi, bận bù đầu vào việc kiếm sống khi biết việc này, nó không những không chịu giúp, lại còn nói ngang.

-   Nói gì ạ?

Nó nói:

-   “Tưởng chính sách nhà đất đã thoáng như lời các ông ấy nói, thì hãy làm. Bố là chuyên viên kỹ thuật mà đi lại gần trăm lần vẫn chưa kê xong. Mấy lần ngã trầy cả đầu gối, hỏng cả xe. Bố ạ, nhà đây là nhà của mình. Mình không mua, không bán, không có tiền xây lại. Gia đình mình lại là gia đình chính sách. Vậy làm sổ đỏ để làm gì? Mấy chục năm rồi từ ngày ông con mua có làm sao đâu. Kệ mẹ nó đấy, đỡ phải đóng thuế đất”!

-   “Chính sách của nhà nước ban hành ra như thế, mình là công dân không làm theo “sự chỉ dạy của bề trên” thì cứ áy náy thế nào ấy. Anh không làm thì tôi làm.

-   “Làm sổ đỏ cho dân vừa thu được tiền thuế vừa quản lý được đất đai. Gây khó khăn cho dân thì đã mất cả chì lẫn chài. Bọn nó thật là “Ngu toàn tập”!”             

-   Đến nay đã hòm hòm chưa bác? Anh Quang hỏi chen vào.

-   Vẫn còn vài lượt nữa, như đem bản chính của các giấy tờ để họ đối chiếu.

-   Thế sao khi phô-tô giấy tờ bác không đem đi Công chứng?

-   Có, có Công chứng nhưng vẫn phải đối chiếu với bản chính?

-   Nhà nước lập ra cơ quan Công chứng lại vẫn không tin, thế thì có khác gì nhổ bãi nước bọt lên trời, nó lại rơi vào mặt?

-   Tôi nghĩ rằng nếu như các ông ấy lập ra một điểm có mấy cái bàn để kê khai toàn bộ giấy tờ cho dân rồi tính phí một ít. Tôi chắc ai cũng hoan nghênh vui vẻ nộp vài trăm nghìn để đỡ phải đi lại, để đỡ phải bổ sung mỗi lần vài chi tiết.

-   Bác ơi cháu có một anh bạn làm Công an, cháu hỏi sao những nhà ven đường cái nhô ra, cái thụt vào cứ như người có hàm răng mọc lẫy! Bác có biết anh ta trả lời thế nào không?

-   Không!

-   “Đến đứa trẻ con nó cũng biết đóng hai cái đinh căng một sợi dây ta sẽ có một đường thẳng. Nhưng nếu làm như thế thì làm sao “còn dịp” để chỉnh cái nhà này lui vào, cái nhà kia nhô ra nữa?”

-   “Và chính cái “công việc chỉnh sửa” ấy mới “móc được tiền” của dân”?

-   “Chính xác!”

-   Chẳng lẽ việc nào cũng thế ư?

-   Hiển nhiên là thế rồi!

-   Hôm nọ bức xúc quá, tôi đã phải lấy hết can đảm để gõ vào cánh cửa phòng của bà Chủ tịch Phường để được giải thích vài việc nho nhỏ.

-   “Tôi xin phép được gặp bà một phút để hỏi vài câu.”

-   “Vâng bác cứ nói.”

-   “Tại sao không lập ra một điểm dịch vụ kê khai giúp dân rồi thu phí, tránh cho dân vất vả đi lại, còn viết sai, kê hỏng?

-   “Chúng tôi cũng biết vậy, nhưng trên chưa cho chủ trương, nếu Phường cứ tự động làm thì sẽ bị phê bình, bị kỷ luật!”

-   “Tôi nghĩ mỗi việc, mỗi nơi cũng đều có cách làm riêng. Cốt sao cho nhanh, cho tốt, có lợi cho dân.  Đấy mới là sáng tạo chứ.”

-   “Cám ơn bác đã góp ý. Chúng tôi sẽ xin chỉ thị của Lãnh đạo.”

-   “Nhà của chúng tôi đã được Địa chính cũng do Phường đã đo hai lần từ những năm trước. Không có thay đổi gì, sao lần này vẫn phải đo lại?”

-   “Giấy đo của Địa chính cũ không còn giá trị nữa.”

-   “Vì sao?”

-   “Chỉ thị của trên yêu cầu làm giấy Đo đạc mới, chúng tôi phải chấp hành thôi.”

-   “Tôi làm ở khảo sát thiết kế bốn mươi năm, xin hỏi vì sao đo có bốn cái góc nhà mà lấy phí tới một triệu hai trăm nghìn đồng, bằng phần ba tháng lương hưu một kỹ sư hết bậc như tôi.”

-   “Trên đã cân đối và đã cho quyết định như vậy, chúng tôi chỉ biết chấp hành.”

-   “Trước hết tôi cám ơn bà Chủ tịch đã tiếp và giải thích cho tôi một số điều dù tôi chưa được thông lắm. Tôi xin lỗi phải nói thật điều này, dù bà có cho bảo vệ bắt vì nói lung tung, nhưng không sao vì tôi cũng đã tám chục tuổi rồi, sống cũng đã quá đủ. Câu nói sau đây tôi đã cân nhắc rất kỹ: Chúng ta làm Cách mạng, chúng ta cướp chính quyền rất nhanh, rất giỏi, nhưng làm kinh tế và quản lý thì như cứt!”

-   “Sao bác lại có thể nói như vậy được?”

-   “Nhớ khi còn nhỏ, khoảng năm bốn nhăm Nhật Bản bại trận chẳng hơn gì ta, Xiêm La tức là Thái Lan ta coi dưới tầm mắt, Triều Tiên mà bây giờ gọi là Hàn Quốc cũng không dám so sánh với ta, Lào với Căm-pu-chia thì không dám ngước nhìn lên. Vậy mà trải qua mấy chục năm, bây giờ Việt Nam nhiều mặt không thể so sánh với Lào. Ai có cái quần lót Thái Lan thì lấy làm quý hóa. Được đi lao động hay nói dân dã hơn là “đi ở” bên Hàn Quốc cũng phải lo “chạy chọt” mất hàng dăm chục triệu đồng. So sánh với Nhật Bản, với Hàn Quốc thì ta thua họ đến mấy trăm năm?”

-   “Ta đang mò mẫm tìm đường tiến lên mà bác.”

-   “Tiến lên Trời hay xuống Địa ngục?”

Anh Quang thấy tôi kể đến đoạn đó, vội vàng hỏi:

-   Thế bác không bị bắt chứ?

-  Nhà tù có lớn đến đâu cũng không thế giam giữ hết những người dân bức xúc. Mà nếu bị bắt rồi thì sao tôi còn đến đây để anh chữa xe được!

-   Chuyện bác kể cháu nghe mà thấy mọi việc như đang nhảy múa theo điệu Tăng-gô(6) hai tiến, ba lùi của Tây-ban-nha(7). Bọn họ đúng là một lũ tâm thần.

-   Chưa hẳn thế, mà chỉ là một đám người ấu trĩ(8).

-   Cũng có thể ta cực đoan, lẩm cẩm tí chút chăng!? Anh thợ sửa xe vẫn còn chút băn khoăn.

-   Tôi đang đi làm Tư vấn cho một số Dự án nước ngoài, chưa đến nỗi lú lẫn như anh nghĩ đâu, bởi vì Tây nó không ngu đến nỗi đi thuê một lão già lẩm cẩm làm việc.

Hà Nội, 2017.

(1)   Phú-lang-sa: Pháp (Française)

(2)     Nã-Phá-Luân: Napoléon Bonaparte Hoàng đế nước Pháp (sinh: 15/08/1769, tại Ajaccio, Corsica, nước Pháp - Mất: 05/05/1821)

(3)     Đài Hóa thân Hoàn vũ: Nơi thiêu xác để thay thế cho việc chôn cất người chết.

(4)     Đoạn trường: Đau xót như đứt từng khúc ruột.

(5)     Khúc nhôi: Nỗi niềm khó nói.

(6)   Tăng-gô: Tango một điệu nhảy có nhịp điệu rất sôi động.

(7)   Tây-ban-nha: Quốc gia ở Tây nam Âu châu.

(8)   Ấu trĩ: Còn non nớt về kinh nghiệm cuộc sống.